Wel of geen referendum over de Schans nu op bordje hoorcommissie

De planning van de invoering van Zero Emissie Zones in de drie voornaamste Zaanse winkelgebieden werd door een raadsmeerderheid weggestemd. De parkeervisie volgde. Afgelopen week was de invoering van een vaarvignet hetzelfde lot beschoren. Een groep inwoners en ondernemers ziet het plan om van de Zaanse Schans een betaalde attractie te maken graag dezelfde route volgen. Maar daar steekt de raad een stokje voor.

Het Actiecomité Hou de Zaanse Schans open! zag haar initiatief voor een referendum over de afsluiting van het historische wijkje in de kiem gesmoord worden door een meerderheid in de gemeenteraad. De gemeente is veel te veel geld kwijt aan het in goede banen leiden van het toerisme op de Schans en praat al jaren over een verdienmodel waar alle betrokken partijen voordeel van moeten hebben. Het laatste voorstel is een entreeheffing van 17,50 per persoon voor bezoekers van buiten Zaanstad en Wormerland, maar met name de ondernemers zien daar niets niets in. En zij niet alleen. Het Actiecomité kreeg in een week tijd 2413 ondersteuningsverklaringen binnen voor haar verzet tegen het voornemen.

Eerdere referenda

Vanuit het dagelijks bestuur bezien heeft Zaanstad geen goede ervaringen met referenda. In november 2001 wees een meerderheid van de bevolking de bouw van een gevangenis in het Zaandamse Vijfhoekpark af en in 2018 gebeurde dat opnieuw met het beoogde Cultuurcluster bij het station. In het laatste geval was er vanwege alle politieke gekrakeel een tussenkomst van de rechter nodig voordat het referendum er kwam. Dat dreigt nu wederom een noodzakelijke tussenstap te worden, nu de referendumcommissie een positief advies heeft gegeven over de volksraadpleging. 

Concreet genoeg? 

De onafhankelijke hoorcommissie van Zaanstad boog zich afgelopen week over de vraag of de plannen die de gemeente heeft ontvouwd over het onttrekken van de Zaanse Schans aan de openbaarheid al concreet genoeg zijn voor een referendum. Het Actiecomité meent uiteraard van wel; volgens de advocaten van Zaanstad is er nog van alles te onduidelijk - wat het college en de raad overigens niet tegenhoudt om de veranderingen al komend seizoen te willen invoeren. Vooralsnog is onduidelijk naar welke kant de weegschaal zal doorslaan.