Het is nog onduidelijk hoe de landelijke afspraken over de maximale huurverhogingen voor de sociale sector dit jaar zullen uitpakken voor Zaanse huurders, maar het college lijkt er minder bezorgd over dan fractievoorzitter Eylem Köseglu van de PvdA. Zij pleit voor een maximale huurstijging gelijk aan de inflatie in 2024: 3,3 procent. Maar gezien de financiële situatie van corporaties hebben zij de huurinkomsten hard nodig voor nieuwbouw en verduurzaming.
Op landelijk niveau bepalen de koepel van corporaties Aedes, de Woonbond, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en het Rijk in overleg hoe de prijsaanpassingen jaarlijks uitpakken. In 2025 mogen huren in de meesste gevallen niet harder stijgen dan 4,5 procent. 'Het Nibud heeft doorgerekend wat de effecten daarvan voor verschillende typen huurders zijn en de conclusie is dat de met deze verhoging de huurquote (het deel van hun inkomen dat huurders kwijt zijn aan huur) voor veel huurders daalt, omdat de inkomens gemiddeld net iets meer zijn gestegen dan huursom,' schrijft het college in antwoord op schriftelijke vragen van Köseglu.
'Gezien de Zaanse samenwerkingsafspraken geven we de woningcorporaties de ruimte om nu, met de gewijzigde nationale afspraken als kader, met hun huurders af te stemmen wat het huuraanpassingen voor het komende jaar zullen zijn. Zij doen dit met grote zorgvuldigheid. Nog niet alle woningcorporaties hebben het gesprek afgerond met hun eigen huurdersafvaardiging. Pas wanneer dat is gedaan kunnen we aangeven hoe de huurverhoging dit jaar uitpakt voor Zaanse huurders,' aldus het college.
Gesprekken van de gemeente met de woningcorporaties gaan niet alleen over huur, maar ook over energielasten, armoede en het voorkomen van schulden. Nieuwbouw is van belang om het woningtekort te verminderen en energiebesparende maatregelen in oude woningen zijn van belang vanuit duurzaamheid, maar zorgen ook voor een lagere energierekening. 'Deze maatregelen worden niet in de huur doorberekend en dragen daarom bij aan betaalbaar wonen,' is in de antwoorden te lezen.
De recente invoering van een sociale grondprijs geeft de woningcorporaties iets meer financiële ruimte in projecten op gemeentegrond 'en hopelijk ook in de onderhandelingen voor de aankoop van sociale woningen in projecten van commerciële ontwikkelaars,' schrijft het college ook. In al afgesloten contracten geldt echter de grondprijs van dat moment. 'Pas bij nieuwe grondaankopen kunnen zij de sociale grondprijs benutten. Dit betekent voor de korte termijn nog niet direct een besparing.'