Onderzoek naar industriële grootverbruikers water

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft samen met Waternet en PWN in opdracht van de provincie onderzoek gedaan naar het watergebruik van bedrijven in de provincie. Dertig bedrijven die horen tot de grootste gebruikers zijn hiervoor geïnterviewd. Ook zijn tijdens de gesprekken waterprofielen ingevuld om te zien hoe water herverdeeld kan worden.

Een waterprofiel maakt inzichtelijk welk water voor welk doel, in welke kwaliteit en in welke hoeveelheid wordt gebruikt. Daarmee worden kwetsbaarheden door bijvoorbeeld extreme droogte en de effecten van een watertekort op een bedrijf inzichtelijk. De droogte van 2018 toonde de kwetsbaarheid van het watersysteem aan. In dat jaar werd op diverse plekken (economische) schade geleden en overlast ervaren door een tekort aan water of een ontoereikende kwaliteit. De verwachting is dat lange periodes van droogte vaker zullen voorkomen door klimaatverandering en de toenemende watervraag.

Om in de toekomst schade en overlast te voorkomen of te beperken, is het van belang om te beschikken over een goede informatievoorziening. Onderdeel hiervan is inzicht krijgen in het verbruik en de toepassing van water bij industriële gebruikers. Aan alle bedrijven is gevraagd hoeveel water ze innemen van verschillende waterbronnen (drinkwater, oppervlaktewater, industriewater, grondwater en water van externe bronnen). In totaal nemen de 30 bedrijven gemiddeld ruim 1,6 miljard kubieke meter water in per jaar. Hiervan is het merendeel zoetwater (88 procent) en de rest is zoutwater uit de Noordzee of uit de grond.

Het merendeel van het water wordt ingenomen voor koeling (97,6 procent), gevolgd door proces (2,2), stoom (0,1) en overige doeleinden zoals sanitair en blusinstallaties (0,1 procent). Het grootste gedeelte van het oppervlaktewater wordt ingenomen en geloosd in hetzelfde waterlichaam en heeft daardoor maar een gering effect op de waterbeschikbaarheid. Het water dat wordt geloosd heeft vaak een verhoogde temperatuur, wat effecten kan hebben op de waterkwaliteit. Daarnaast bevat het geloosde water vaak toegevoegde stoffen, zoals chloor.

Afhankelijk van het type water waar een tekort aan is, zal een bepaalde bedrijfssector meer getroffen worden dan een ander. Energiebedrijven maken bijvoorbeeld veel gebruik van oppervlaktewater en kunnen bij problemen in de oppervlaktewatervoorziening niet opereren. Bij de meeste bedrijven leidt een innamestop van water al snel tot een productiestop met grote financiële gevolgen:

Vanwege klimaatverandering en de toenemende vraag naar water wordt schaarste van water in de nabije toekomst een steeds groter probleem. Het kabinet stuurt op het besparen van drinkwater en een aantal bedrijven gaf aan kansen te zien om over te schakelen van drinkwater op een andere waterbron voor (een deel) van het proces, bijvoorbeeld industriewater. Dit leidt tot een verschuiving van de watervraag, maar niet direct tot een grote vermindering. Om de watervraag te verminderen geven bedrijven aan dat er kansen liggen om processen te optimaliseren en / of nieuwe technologie in te zetten.