Houtloods op de Hemmes moet monumentale school worden
Het college stemt in met het verzoek van stichting De Hemmes Groep om Houtloods 17 aan te wijzen als gemeentelijk monument. De loods ligt momenteel in losse delen in de opslag. De monumentenstatus is noodzakelijk voor de herbouw omdat anders de regels voor nieuwbouw gelden, ook al is zo'n 90 procent van de materialen origineel.
In 2012 werd stichting De Hemmes Groep opgericht om het vrijwel onbebouwde schiereiland de Hemmes in Zaandam duurzaam te ontwikkelen met woningen en molens. Als eerste wil de stichting de (olie)molen De Zaadzaaijer en bijbehorende Houtloods 17 herbouwen. Deze twee deelprojecten krijgen een functie als opleidingslocatie voor de MBO-richting Technicus Hout en Restauratie. Deze opleiding is in 2022 met zes studenten gestart, in samenwerking met het Regio College, het Hout en Meubileringscollege Amsterdam, de Hemmesgroep en het ROP, een stichting voor restauratieopleidingen.Hout
De studenten gaan op de Hemmes onder meer werken aan de nieuwe molen. De huisvesting van de ambachtelijke opleiding moet in de houtloods komen. Het aantal aanmeldingen voor de opleiding is inmiddels al meer dan verdubbeld en met een locatie op de Hemmes hoopt men meer nieuwe studenten aan te trekken.
Houtloods 17 was ooit onderdeel van het bedrijvencomplex Stadlander & Middelhoven in het Oostzijderveld. In 1789 kocht de Zaandamse houthandelaar Hendrik Stadlander molen De Veldvlieger en de nabije
bovenkruier De Bijl. In 1804 stichtte zijn weduwe Antje van Eys samen haar schoonzoon Jacob Middelhoven de firma Weduwe Stadlander en Middelhoven, een bedrijf dat later grote bekendheid genoot in de Zaanstreek. Toen Antje van Eys in 1820 overleed, werd het bedrijf voortgezet door de familie Middelhoven. Stadlander & Middelhoven verhuisde in 1977 naar Wormerveer, waarna haar panden voor afbraak achterbleven.
Boerendans
Aan te nemen valt dat de loods is gebouwd door de gerenommeerde firma Boerendans uit Zaandam, door de jaren heen de vaste aannemer van de firma Stadlander & Middelhoven. Boerendans was van oudsher een molenmakersbedrijf dat zich eind negentiende, begin twintigste eeuw ook bezighield met de bouw van modernere fabrieken en het plaatsen van stoommachines en andere aandrijvingen.
Beoordeling
De monumentwaardigheid van Houtloods 17 is beoordeeld
aan de hand van een zestal criteria: de architectuurhistorische waarde, cultuurhistorische waarde, stedenbouwkundige waarde, gaafheid, zeldzaamheid en fysieke kwaliteit. 'Houtloods 17 heeft specifiek voor Zaanstad belangrijke cultuurhistorische waarden. Houtloodsen zijn eeuwenlang van groot belang geweest voor de houtindustrie en de ontwikkeling van de Zaanstreek. In Nederland staan nog zo`n zestien houtzaagmolens. In de Zaanstreek zijn nog drie overgebleven. Alleen bij De Held Jozua staan nog originele houtloodsen,' aldus het college.
