Winterkouderegeling voor daklozen geen recht maar een loterij

De opvangregeling voor daklozen bij winterse temperaturen is een loterij, ondanks een handreiking van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Dat stelt belangencoalitie Dakloosheid Voorbij! na een onderzoek onder tientallen centrumgemeenten. Zaanstad heeft deze winter 's nachts plek voor hen ingeruimd in Saendenborch in Zaandam. 

Sommige gemeenten stellen de regeling alleen open bij een gevoelstemperatuur onder nul, andere pas na meerdere dagen strenge vorst, stelt het rapport. Er zijn ook gemeenten die afgelopen winter de opvang bij strenge kou helemaal niet openden. Hoe de gemeenten hun taak uitvoeren is niet per gemeente in beeld gebracht, maar het algemene beeld is ontluisterend.

Het Nationaal Actieplan Dakloosheid uit 2022 beloofde iedereen in Nederland voor 2030 een dak boven het hoofd. 'Maar we kunnen niet eens garanderen dat iedereen zonder onderdak een bed en een plek heeft wanneer het vriest. Bescherming tegen winterkou moet een recht zijn, geen loterij,' zegt belangenbehartiger Wies Maas, een van de auteurs van het onderzoek.

Dakloosheid Voorbij! wil dat landelijke minimumnormen vastgelegd worden, dat de handreiking van de VNG per direct wordt nageleefd en dat de winterkouderegeling permanent open is. Ook moet de regeling structureel gemonitord worden en moet meer onderzoek worden gedaan.

De VNG laat weten de uitkomsten van het rapport eerst te bespreken om te kijken of de bestaande handreiking eventueel aangepast moet worden. 'We vinden het wel een goede zaak dat het nu in kaart is gebracht,' zegt een woordvoerder.

Dakloosheid Voorbij! ondervroeg 44 centrumgemeenten, die verantwoordelijk zijn voor maatschappelijke opvang in de regio. Van hen vulden 42 een vragenlijst in over de regeling. Ook werden 70 daklozen en 40 professionals bevraagd, zoals opvangmedewerkers en verpleegkundigen.