Pleidooi om Zaanse spoorweghistorie te laten herleven

Een naar eigen zeggen 'betrokken inwoner en liefhebben van de Zaanse industrie- en spoorweghistorie' heeft de plaatselijke politiek verzocht om de geschiedenis van het Zaanse spoor weer tastbaar te maken, bijvoorbeeld door een historische rangeerlocomotief te plaatsen op bijvoorbeeld het Hembrugterrein of op het voormalige raccordement van Wormerveer aan de Zaanweg.

'Als er op termijn wellicht een stukje straatsspoor gerealiseerd kan worden dat de mogelijkheid biedt tot rangeerbewegingen zou dat helemaal een geweldige toevoeging zijn,' aldus het schrijven. De gedachten gaan uit naar een rangeerlocomotief uit de NS-serie 200/300, in de volksmond bekend als 'de Sik', die vroeger een alledaagse aanblik was op de Zaanlijn. Een raccordement is een spoor dat niet bestemd is voor het vervoer van personen en dat aansluit op een hoofdspoorweg. Dat in Wormerveer verdween in 1972.

Met de sluiting van Eurometaal in 2003 raakte ook daar het spoor buiten bedrijf. Er staar op het Hembrugterrein nog een goederenwagon, die volgens de briefschrijver op het eerste gezicht overkomt als een opslagschuur. 'Het voormalige spoorwegtracé, zowel dat van de spoordijk van de Hembrug als het raccordement van de Artillerie Inrichtingen dat zich aftakte vanuit station Zaandam is nog duidelijk zichtbaar, maar op de stalen constructie van het voormalige bruggetje van het raccordement naar de Artillerie Inrichtingen na is slechts weinig van terug te vinden.' En in de openbare ruimte ontbreken verwijzingen naar het verleden.

Het indrukwekkende industriële verleden van de Zaanstreek en de daaraan verbonden spoorweghistorie zijn bijna onzichtbaar geworden.   'Het goederenvervoer heeft op de Zaanlijn sinds het begin van de spoorwegen een grote rol gespeeld, maar sinds Van Gend & Loos en Pieter Bon zijn weggetrokken uit de emplacementen van de Zaanse stations is er helaas maar weinig terug te vinden,'  treurt de liefhebber. Maar er zijn wel degelijk kansen: 'Het demonstreren van historische rangeerbewegingen op industrieel gebied brengt het verleden echt tot leven en kan een prachtige publiekstrekker zijn die bezoekers en toeristen naar Zaandam trekt.' Waarvan akte.