
De in 2015 vastgestelde en in 2017 aangepaste subsidieregeling voor de buurthuizen in Zaanstad gaat op de schop. De instellingen moesten allemaal zelfstandig worden, maar dat pad wordt nu verlaten: het is niet realistisch gebleken. De Poelenburcht, Kleurrijk en De Zuidhoek worden inmiddels in opdracht van de gemeente beheerd door de welzijnsorganisatie Dock.
De tijdelijke sluitingen tijdens corona, de steeds moeizamere werving van vrijwilligers en vervangers voor vertrekkende bestuursleden, de inflatie, de stijgende administratieve lasten- en regeldruk en de opdracht om te verduurzamen maken het zelfbeheer kwetsbaar. Door de gemeente geboden ondersteuning is daarom volgens het college noodzakelijk en wenselijk, maar loopt uit de pas met de regeling. Besloten is dat de buurthuizen kunnen de komende jaren in bepaalde gevallen aanspraak kunnen maken op een hogere subsidie, zodat de continuïteit gewaarborgd is.
Door onder andere de hogere energieprijzen zijn de kosten gestegen en komen veel buurthuizen niet uit met de huidige subsidie van vijftien procent van de exploitatiekosten. Daarom kunnen de qua oppervlakte grotere buurthuizen (groter dan 1000 vierkante meter) en buurthuizen in kwetsbare wijken die een groter takkenpakket hebben (een ligging in het gebied van het Nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid, ofwel Zaandam Oost
) voortaan tot maximaal 35 procent van de huidige exploitatiesubsidie aanvragen. Dit moet rust en stabiliteit bij de voorzieningen bewerkstelligen.
Ondertussen is het college met alle betrokkenen aan de slag om een nieuwe toekomstbestendige regeling buurthuizen te maken, die vanaf 2026 in werking zou moeten treden. Zaanstad telt achttien buurt- en dorpshuizen, waarvan het merendeel door inwoners zelfstandig bestuurd wordt. De verhuur van ruimtes voor het genereren van eigen inkomsten verloopt over het algemeen goed. De sterke stijging van de energieprijzen hebben echter het belang van verduurzaming van de panden nog eens onderstreept. Een evaluatie onder buurthuisbesturen heeft meer wensen, knelpunten en ambities blootgelegd dan de huidige regeling kan omvatten en daarom wordt die afgstemd op de huidige realiteit.
Er wordt nu een juridische tussenstap genomen tot het nieuwe beleid in werking treedt.
Voor De Kolk en De Bovenkruier betekent de wijziging dat zij beperkt minder subsidie ontvangen; deze twee hadden dit jaar ook minder subsidie nodig en kunnen gebruikmaken van hun vermogen. De Lorzie in Wormerveer krijgt beperkt meer subsidie, wat aansluit bij het tekort van dit jaar.