Online cultuurenquête moet raad handvatten geven

Nog geen 800 inwoners – 780 om precies te zijn – hebben in een online enquête hun mening gegeven over de wijze waarop cultuur zich in Zaanstad zou moeten ontwikkelen. De gemeenteraad spreekt vanavond over de voortgang van de stadsconsultatie richting een nieuwe Cultuurvisie. Wat de online peiling betreft krijgen de raadsleden de volgende denkrichtingen mee. Vooral een (blijvend) poppodium wordt node gemist

Op de stelling Je moet voor alles op cultureel gebied in Zaanstad terecht kunnen. En het aanbod moet niet afhangen van wat er in de regio of Amsterdam al wordt aangeboden antwoordde 58 procent intemmend. Nog geen derde (29 procent) was het er niet mee eens en dertien procent koos voor neutraal. Zaanstad wordt gezien als een gemeente met een eigen karakter en met voldoende potentie en omvang voor een eigen zelfstandig aanbod, en gaat bovendien alleen nog maar verder groeien. De gemeente moet ook niet gezien worden als een buitenwijk van Amsterdam. Het aanbod moet goed en breed zijn; niet persé grootschalig, maar wel volwaardig. Wat ‘alles’ inhoudt was echter niet iedereen duidelijk.

Spreiding

Een grotere meerderheid tekende zich af voor de stelling Culturele voorzieningen (bijvoorbeeld bibliotheken, theaters en filmhuizen) moeten zoveel mogelijk verspreid zijn over Zaanstad, waardoor het aanbod en de reisafstand eerlijk verdeeld is: 64 procent. Maar 22 procent was het daarmee oneens en veertien procent gaf geen mening. Overwegingen van de voorstemmers waren dat als iets dichtbij is, het aantrekkelijker wordt om te gaan; bij spreiding ook lokale ondernemers mee kunnen profiteren en Zaanstad meer is dan Zaandam. Kanttekeningen waren dat er ook binnen de gemeente goede OV-verbindingen moeten zijn om van en naar Zaandam te kunnen komen (vooral laat op de avond), maar dat het logisch is dat Zaandam een breder aanbod heeft dan de dorpen.

Vernieuwing

De stelling Er moet meer ruimte komen voor nieuwe initiatieven binnen cultuur, ook als dit ten koste gaat van het bestaande voorzieningen en organisaties gaf nogal wat verdeeldheid te zien: 37 procent eens, 28 procent oneens en 36 procent neutraal. Veel opmerkingen bleken echter door zowel de voor- als te tegenstemmers gemaakt te worden. Zoals: het Zaanse culturele aanbod bruist te weinig en er moet meer ruimte zijn voor experimenten; verandering moet wel tot verbetering leiden en potentie hebben; continuïteit en een solide basis zijn belangrijk, maar subsidie is geen recht; het aantal bezoekers/deelnemers dat bereikt moet wé l worden meegewogen en nieuw hoeft niet persé ten koste te gaan van bestaand.

Commercie

De volgende stelling hebben we wegens een verhaspeling in de tekst voor de raad iets herschreven, maar de essentie lijkt te zijn Als culturele activiteiten aangeboden kunnen worden door commerciële bedrijven, moet de gemeente die afstoten. Ze ondersteunt dus alleen initiatieven als die niet commercieel aangeboden kunnen worden. Daarmee was 42 procent het eens en 37 procent oneens, met 21 procent neutrale stemmers. Een veel gemaakte opmerkingen was dat wel of niet commercieel niet altijd de doorslaggevende factor is. Bedrijven doen ook al aan sponsoring van cultuur. En steun bieden kan op andere manieren dan met geld alleen. De gemeente moet cultuur aanjagen en letten op diversiteit, bereikbaarheid en educatie.

Kwantiteit versus kwaliteit

Dan de vraag wat doorslaggevend moet zijn bij de beoordeling van culturele initiatieven: Als er veel belangstelling is voor een bepaald initiatief, moet de gemeente dit ondersteunen als dat financieel mogelijk is. Als er weinig belangstelling voor is, moet de gemeente besluiten om dit niet te ondersteunen. Daar was 43 procent van de respondenten het mee eens; 37 procent niet en 21 procent geen van beide. Veel ‘eens’-stemmers bleken het echter niet zo zwart-wit te willen zien: opmerkingen waren dat geld vooral goed besteed moet worden; dat vraag en draagvlak vanuit de bevolking leidend moeten zijn; dat nieuw aanbod vaak een aanloopperiode nodig heeft en dat groot en veel niet automatisch kwaliteit betekent. Kortom: niet uitsluitend sturen op grond van ‘kijk- en luistercijfers’.

Onderwijs

De meeste instemming was voor de stelling Het is de taak van de gemeente om ieder kind via de school in aanraking te laten komen met cultuur: 77 procent (met dertien procent tegen en 11 procent geen mening). De grootste groep stemde voor omdat niet ieder kind cultuur van huis uit meekrijgt en via het onderwijs elk kind wordt bereikt en omdat cultuur cruciaal is voor de persoonlijke ontwikkeling en creativiteit van kinderen, maar ook van maatschappelijk belang. Scholen en ouders zouden dat in een ideale wereld samen moeten oppakken.

Talentontwikkeling

Een meerderheid van 65 procent stemde in met de stelling De gemeente moet cultuurtalenten extra kansen en hulp bieden, zodat ze door kunnen groeien (net zoals bij topsport). Daar was vijftien procent het mee oneens en negentien procent maakte geen keuze. Talent verdient kansen, aldus respondenten en ze kunnen een inspiratie vormen voor anderen. De gemeente moet dan wel duidelijke randvoorwaarden bepalen. Aan de andere kant werd opgemerkt dat talentontwikkeling vooral de taak van de ouders is en dat er voor steun andere wegen zijn dan de gemeente, zoals fondsen.

Koers uitzetten

De Cultuurvisie moet vooral gaan over de toekomst en niet over het nu we kreeg de instemming van 45 procent van de respondenten, met 30 procent tegen en 25 procent neutraal. Gewaarschuwd werd om niet in het hier en nu te blijven hangen, maar dat een visie een stip op de horizon is die vooral inspiratie moet bieden. Continu veranderend beleid is niet goed voor de stad, maar er moet wel een koers worden uitgezet. Ook moet aansluiting worden gezocht bij nieuwe groepen bewoners.

Economie

Is cultuur vooral bedoeld om de economie te stimuleren, toeristen hierheen te trekken en mensen samen te brengen? Nee, antwoordde 63 procent. Ja, oordeelde negentien procent. Terwijl de overige respondenten zwegen. De ‘eens’-stemmers menen dat cultuur vooral is bedoeld voor de eigen inwoners en streekgenoten en dat cultuur gaat over mensen samenbrengen en verbinden. Economische en toeristische impulsen kunnen daar een gevolg van zijn, maar moeten geen doel op zich worden.

Stoppen

Waar moet de gemeente mee stoppen op het gebied van cultuur? Die vraag leverde een keur aan antwoorden op, waarbij de discussie rond het referendum over het Cultuurcluster herhaaldelijk werd aangehaald. Ook bleek volgens de gemeente uit de antwoorden dat niet voor iedereen duidelijk is waar de gemeente wel en niet over gaat wat betreft cultuur. ‘Uit de antwoorden is moeilijk een grote gemene deler te halen,’ staat in de analyse van de online enquête.

Een paar keer werden poppodium de FluX, Zaanradio, FluXus, het Monetjaar, Jazz Inverdan of meer algemeen ‘subsidies aan de gevestigde organisaties’ aangehaald. Maar ook stoppen met bezuinigingen op cultuur en cultuur te zien als ‘kers op de taart’, stoppen met het sluiten van culturele voorzieningen en buurthuizen en stoppen met luidruchtige festivals en feesten in buurten kwam voorbij.

Toevoegen

Op de vraag Vind je dat er op dit moment iets ontbreekt op cultureel gebied waren de antwoorden eveneens divers, maar stak de roep om een nieuw poppodium er met kop en schouders bovenuit. Verder werd aandacht gevraagd voor de bibliotheekfunctie, een goede boekhandel en De Groote Weiver in Wormerveer. Ook meermalen genoemd werden een website die het hele culturele aanbod overzichtelijk in beeld brengt; kleinschalige podia, zalen, repetitie- en expositieruimten; cultuur in de wijken; cultuur/muziekonderwijs op de scholen door vakleerkrachten; een financiële tegemoetkoming voor lage inkomensgroepen en kunst en cultuur in de openbare ruimte.