Inventarisatie gevraagd van alle openbare 'koloniale' verwijzingen

Denk heeft het college gevraagd om een inventarisatie te maken van standbeelden en straatnamen die in Zaanstad verwijzen naar de koloniale tijd en de slavernij, zodat die kunnen worden verwijderd.

In een multiculturele stad als Zaanstad is geen plek voor welke vorm van racisme of discriminatie dan ook, vindt raadslid Sebnem Pancar. Sinds de wereldwijde demonstraties rond Black lives matter begonnen is ook de discussie rond het vereren van mensen met een bedenkelijke reputatie op het gebied van mensenrechten ten tijde van het kolonialisme weer opgelaaid. In Hoorn liep een demonstratie van tegenstanders van het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen uit de hand en leidde tot ongeregeldheden. In Amsterdam is afgelopen nacht het Monument Indië Nederland beklad met rode verf.

[embed][/embed]

Presentator Tom Egbers twitterde vanochtend een foto van het bekladde monument. Er staat geschreven 'Van Heutsz leeft! Stop alle vormen van racisme! Next stop: Coentunnel'. Het gedenkteken is ooit opgericht ter herinnering aan Joannes van Heutsz, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië van 1904 tot en met 1909. Van Heutsz werd aanvankelijk gezien als militaire held omdat hij Atjeh veroverde. Koningin Wilhelmina onthulde het bakstenen monument aan het Olympiaplein in Amsterdam Oud Zuid in 1935.

Na de onthulling kreeg het monument veel kritiek omdat de visie op het koloniale verleden van Nederland veranderde. Mensen zagen Van Heutsz steeds meer als massamoordenaar. In 1967 en 1984 waren er twee mislukte bomaanslagen. In 1997 nam het stadsdeel de eerste stappen om de betekenis van het moniment te veranderen en werd de nieuwe naam Monument Indië Nederland. Ook het Tropenmuseum en het standbeeld van Mahatma Gandhi in Amsterdam zijn al beklad, net als dat van Piet Hein in Rotterdam.

Peter de Grote

In Zaanstad is het meest prominente beeld dat van Peter de Grote op de Dam, maar die voerde slechts een schrikbewind over de eigen bevolking en lijkt dus de dans te ontspringen. Bij de bouw van de nieuwe hoofdstad Sint-Petersburg ten faveure van Moskou zijn volgens sommige historici tussen 30.000 en 100.000 mensen gestorven door slechte arbeidsomstandigheden en ondervoeding. Het aantal belastingbetalende huishoudens daalde tijdens de regeerperiode van Peter de Grote van ongeveer 800.000 in 1678 naar rond 640.000 in 1710. De werkende, arme bevolking kromp dus met zo'n 20 procent door oorlog, onderdrukking en vervolging.

Transvaalbuurt

Straatnamen die naar het koloniale tijdperk verwijzen zijn er wel. Pas in de loop van de negentiende eeuw ontstond in Nederland de gewoonte om straten te noemen naar staatslieden, zeehelden, componisten, dichters en zeehelden. En naar de koloniën zelf, zoals de Javastraat in Wormerveer. In de Zaandamse Transvaalbuurt verwijzen de namen naar de 'helden' uit de vroegere republieken Transvaal en Oranje Vrijstaat in het huidige Zuid-Afrika. De blanke inwoners van Transvaal zijn Afrikaners of Boeren, vooral van Nederlandse afkomst. Maar die worden nu ook gezien als mede-verantwoordelijk voor de Apartheid die de zwarte bevolking knechtte.

[embed][/embed]

Een Kruger -, Botha - of Steijn straat heeft met de ogen van nu toch iets bedenkelijks, vinden veel Nederlanders. Al staat er dan nog steeds een standbeeld van Paul Kruger in Pretoria - dat in 2015 al eens werd besmeurd met groene verf - en draagt een befaamd nationaal park zijn naam. Aan de andere kant: in het Zwitserse Sankt Gallen waar hij ooit woonde was tot 2009 een straat naar hem vernoemd, maar dezeKrügerstrasse werd na klachten van linkse groeperingen over 'racistische associaties' hernoemd naar de schrijver Friedrich Dürrenmatt .

En dan is er nog de Zeeheldenbuurt in Wormerveer, toch al deels rijp voor een totale make-over . Dan de straatnamen ook maar meteen?