Verzet De Zaansche Molen tegen nieuwe fietsroute

De Zaansche Molen verzet zich tegen de toekomstige route van het fietspad over de Zaanse Schans. En de organisatie staat daarin niet alleen. De vereniging hield afgelopen maand twee brede consultaties met vrijwilligers en medewerkers en met leden en betrokkenen en ook daar was sprake van massale tegenstand.

'Er is brede erkenning dat de huidige situatie verbetering vraagt, met name vanuit veiligheid en leefbaarheid,' aldus De Zaansche Molen. Maar een nieuw fietspad parallel ten oosten van de Kalverringdijk 'betekent in de praktijk een forse ruimtelijke doorsnijding van het middeleeuwse landschap, met een impact die veel groter is dan alleen een fietspad'. 'Het betreft een ingreep van aanzienlijke breedte die de historische verkaveling, zichtlijnen en samenhang tussen molens, dijk en polder blijvend aantast. Dergelijke ingrepen zijn onomkeerbaar en raken de essentie van het gebied.' 

Daarbij komt dat het landschap van de Kalverpolder een historisch gegroeid systeem is, met een lange ontstaansgeschiedenis. 'Eerdere ingrepen, zoals de aanleg van het huidige fietspad in de vorige eeuw, hebben al laten zien hoe groot de impact kan zijn. Juist daarom is terughoudendheid en zorgvuldigheid geboden bij nieuwe ruimtelijke besluiten.' Ook de natuur in het beschermde veenweidegebied is er volgens De Zaansche Molen niet bij gebaat: 'Nieuwe infrastructuur betekent extra verstoring, verlies van leefgebied en een verdere versnippering van het landschap. De onderbouwing dat deze ingreep noodzakelijk en onvermijdelijk is ontbreekt op dit moment.' 

Naast veenweiden omvat de polder ook waardevolle veenmosrietlanden voor die een hoge biodiversiteit ondersteunen. Ruim 60 vogelsoorten broeden er, waaronder kenmerkende weidevogels als de grutto, tureluur, kievit en scholekster, maar ook soorten als de roerdomp, bruine kiekendief en blauwborst. 'Juist deze soorten staan onder druk; de grutto – internationaal een belangrijke indicatorsoort – is in aantal sterk afgenomen en verschillende aanwezige soorten staan op (inter)nationale rode lijsten als kwetsbaar of gevoelig. Daarnaast herbergt het gebied bijzondere flora, zoals ronde zonnedauw, rietorchis en koningsvaren, en beschermde diersoorten als de noordse woelmuis en de zeldzame meervleermuis.'

Afblijven dus, is de boodschap van de erfgoedbeschermers. Zoek maar een minder problematische route. Ook al uit goedbegrepen eigenbelang. 'De aanleg van een parallelle route langs het molenlint creëert feitelijk een alternatieve, vrij toegankelijke route direct langs het erfgoed' en dat staat haaks op het plan om de Schans aan de openbaarheid te onttrekken en er een betaalde attarctie van te maken. 'Daarmee ontstaat het risico dat bezoekers gebruikmaken van deze route zonder bij te dragen aan het behoud en beheer van het gebied. Dit ondermijnt de ontwikkeling van een duurzaam en toekomstbestendig model voor het erfgoed.'

De vereniging pleit ervoor om eerst in te zetten op maatregelen dop korte termijn uitvoerbaar zijn en die direct bijdragen aan verbetering van de veiligheid voor voetgangers en fietsers, zoals het beter scheiden van deze groepen, een duidelijke markering en routing, de gerichte inzet van crowd management op piekmomenten en versterking van informatievoorziening en van handhaving.