Molukse Raad pleit voor standbeeld en bredere regeling grafrechten

10 jan , 12:28 Gemeente
Screenshot_20260110_122416
Gemeente Zaanstad
Rij met een aantal grafmonumenten van KNIL-militairen op de begraafplaats Wormerveer-Noord in 2023.

De Molukse Raad Zaanstad zou graag een standbeeld voor de in 1950 en 1951 uit hun vaderland verdreven Molukkers zien in Wormerveer, waar nog steeds nakomelingen wonen in een eigen wijk. Zaanstad staat positief tegenover, maar vindt wel dat het initiatief uit de eigen gemeenschap moet komen.

Voorzitter Anis Supusepa van de Stichting Molukse Raad Zaanstad legde het idee afgelopen week voor aan de gemeenteraad, waar het een warm onthaal kreeg. De meeste fracties zijn het echter met het college eens dat de gemeente vooral een ondersteunende rol moet spelen in de uitvoering,  bijvoorbeeld bij het vinden en beschikbaar maken van een geschikte plek. Een voorstel van Supusepa om niet alleen de graven van voormalige militairen van het Koninklijk Nederlandsch - Indisch Leger en hun echtgenotes een speciale status te geven maar ook de tweede generatie stuit op meer verdeeldheid.

Het KNIL

De KNIL was het koloniale beroepsleger in Nederlands-Indië van 1814 tot 1950 en door de demobilisatie moesten vele duizenden militairen elders ondergebracht worden. Dat gebeurde zonder oog of mededogen voor de mensen in de uniforms - zowel van Nederlandse als Indonesische zijde. 'Nederland verwelkomt U terug, Nederlanders, in zijn midden en ontvangt U naar zijn beste vermogen. Ondanks onze moeilijkheden zullen wij het nu toch moeten klaren. Toont U allen waardige erfgenamen van een groots verleden door in deze nieuwe periode evengoed te weten wat gij wilt als voorheen. De Almachtige moge U allen behoeden en leiden,' schreef koningin Wilhelmina.  

Verbanning

Molukse militairen werden naar Nederland gestuurd om hier ontslagen te worden. Indische Nederlanders moesten het land verlaten waarin zij generaties lang geworteld waren. Hollandse KNIL’ers stroomden door naar het Nederlandse leger, vaak met verlies van rang en inkomsten. En de ontvangst was allesbehalve warm. Wat een overbruggingsperiode van enkele maanden zou moeten worden liep uit op definitieve vestiging in een land aan de andere kant van de wereld, zonder hulp bij het vinden van een eigen weg. Het was voor veel oud-militairen een traumatische ervaring. Om hen postuum te eren en de geschiedenis van het KNIL levend te houden neemt Zaanstad het onderhoud van hun graven over, zodat die nooit geruimd zullen worden.