
Hoe ver moet je van Schiphol wonen om niet blootgesteld te worden aan de kwalijks gevolgen van de luchtvaart? In Zaanstad gaat het debat met name over geluidshinder, maar de Vechtplassencommissie waarschuwt in een brief aan Provinciale Staten voor desastreuze milieueffecten.
De onafhankelijke commissie wijst erop dat de afgelopen maanden in rapporten, rechterlijke uitspraken en beleidsdocumenten een 'zorgwekkend patroon' te zien is wat betreft de aantasting van de volksgezondheid en de leefomgeving door een nog altijd zonder natuurvergunning opererende luchthaven.
'Vaststaat dat de regio is bedekt met ernstige PFAS-verontreiniging, op sommige locaties tot tientallen malen boven de geldende normen.' Daarnaast is in de Vechtstreek grenzend aan woon- en recreatiegebieden opnieuw 'omvangrijke bodemverontreiniging aangetoond met PFAS, PAK’s, zware metalen en minerale olie. Sanering is noodzakelijk, maar bevestigt vooral dat de milieuschade omvangrijker en structureler is dan lange tijd bestuurlijk is erkend.' Waarop natuurlijk meteen de vraag rijst: als de situatie in de Vechtstreek zo ernstig is, hoe zit het dan in de Zaanstreek?

'De huidige situatie rond Schiphol brengt toenemende juridische onzekerheid met zich mee. Rechterlijke uitspraken over geluid en natuur worden niet of slechts gedeeltelijk uitgevoerd, terwijl hoger beroep loopt over de stikstof- en geluidsruimte van Schiphol. Voor gemeenten en provincies betekent dit dat zij beleid moeten uitvoeren binnen een context die juridisch instabiel is,' aldus het schrijven.
'Het recente besluit om de illegale exploitatie van Schiphol te gedogen is bovendien formeel aangevochten, wat het risico vergroot dat regionale overheden indirect worden geconfronteerd met de gevolgen van Rijksbeleid dat geen standhoudt bij de rechter.' Nu nieuw Europees beleid grootschalige milieuvervuiling vanaf mei dit jaar expliciet strafbaar heeft gesteld krijgen ook decentrale overheden te maken met strengere verwachtingen rond toezicht, signalering en bescherming van gezondheid en milieu.
Gemeenten en provincies weten niet waar ze aan toe zijn. 'Het recente SEO-rapport over een lichte krimp van Schiphol is geen volwaardige maatschappelijke kosten-batenanalyse en laat cruciale regionale effecten buiten beschouwing,' vervolgt het schrijven.
De conclusie is dat 'de optelsom van gezondheidsrisico’s, juridische onzekerheid en zwakke landelijke onderbouwing het huidige Schipholbeleid ook voor gemeenten en provincies moeilijk houdbaar' maakt. 'Wij achten het daarom van belang dat gemeenten en provincies zich actief positioneren in het debat over Schiphol, met nadruk op bescherming van gezondheid en de leefomgeving, rechtsstatelijke uitvoerbaarheid van beleid en transparante, onafhankelijke onderbouwing van besluiten.'




