Zero Emissie Zones voor Zaandam, Wormerveer en Krommenie
Er komen Zero Emissie Zones (ZE-zones) voor de stadslogistiek in de winkelgebieden van Zaandam, Wormerveer en Krommenie. Ze worden gefaseerd ingevoerd vanaf 1 januari 2026 met als doel om het verblijfsklimaat te verbeteren en om de logistiek duurzaam te optimaliseren. Het Rijk stelt tot en met 2025 jaarlijks circa 387.000 euro beschikbaat voor de voorbereiding van de plannen.
De ZE-zones gaan gelden voor bestel- en vrachtauto’s en het betekent dat bepaalde voertuigsoorten er uitstootvrij moeten rijden. Daarbij horen ook lankerende maatregelen zoals regionale of stedelijke hubs, de bundeling van logistieke stromen en voldoende laadinfrastructuur. Om ondernemers tegemoet te komen zijn er overgangsregelingen opgesteld voor bestel- en vrachtvoertuigen: dat betekent dat de meest vervuilende voertuigen eerder uitgesloten worden dan relatief schonere voertuigen. Dat is landelijk vastgelegd
Bij een eerste verkenning naar de haalbaarheid van ZE-zones is gebleken dat ondernemers daar op zich niet onwelwillend tegenover staan, maar hier wel tijdig alle relevante informatie over willen ontvangen. Afgelopen mei zijn informatiebrieven verstuurd naar voertuigeigenaren in Zaanstad die met de veranderingen te maken kunnen krijgen.
Start in Zaandam
Voor Zaanstad zijn drie ZE-zones uitgewerkt en het is de bedoeling om in Zaandam met de uitvoering te starten.. 'In de uitwerking van elke zone worden ondernemers en inwoners goed betrokken in elke stap van het traject,' belooft het college en worden opgedane ervaringen verwerkt in de volgende stap. Zaanstad heeft 'bewust gekozen om klein te beginnen, om vervolgens op te schalen'. 'Zo willen we gaandeweg leren en is het makkelijker om voor handhaving een start te maken. Bovendien bestaat het risico dat bij een té grote zone er ook veel woonwijken worden meegenomen. Als hier zakelijke auto’s staan geparkeerd die ook privé gebruikt worden, dan moet voor elk zo’n wagen een
ontheffing aangevraagd worden. Dit kan leiden tot extra veel onnodige werkdruk,'
waarvoor we praktische oplossingen zoeken.
Logische afbakening
De voorgestelde ZE-zone in Zaandam bestaat uit het kernwinkelgebied met daaraan toegevoegd de Russische Buurt, de Westzijde en de Gedempte Gracht. Deze zone strekt zich uit tot de Houthavenkade en William Pontbrug, die afgesloten zijn voor voertuigen. 'Gecombineerd met de Vinkenstraat en de Zeemansstraat, Voorzaan, de Zaan en de verzinkbare paal in de Wilhelminastraat ontstaat een logische afbakening, waardoor de zone in omvang (en dus het effect) vergroot wordt. Door deze opzet zijn relatief weinig toegangspunten nodig. Handhaving van deze toegangspunten is een belangrijke kostenpost, dus het is belangrijk om een balans te vinden tussen aantal en efficiëntie. De stippen op onderstaande kaarten van de zones geven de toegangspunten weer.
In Wormerveer is de voorgestelde zone het gebied binnen het kernwinkelgebied en de direct omliggende woonstraten, met onder andere de Marktstraat, het Kromenieërpad, de Zaanweg en een gedeelde van het Noordeinde, de Transvaartstraat en de Oranjestraat. In Krommenie is de voorgestelde zone in de kernwinkelstraat, de Zuider- en Noorderhoofdstraat. Voor deze zone zijn drie mogelijke ingangen denkbaar na de aanpassingen van de rijrichting uit het Zaans Mobiliteitsplan Noord, namelijk via de noordingang, de kruising tussen het Weiver en de Zuidervaartdijken via de Badhuislaan op de kruising met de Padlaan, de Noorderhoofdstraat en de Heiligeweg.
Handhaving
Een ZE-zone kan niet effectief zijn zonder handhaving. Dat kan via ANPR-camera’s voor automatische kenteken herkenning, BOA’s op straat en het inzetten van een scanauto. Van deze laatste optie is nog niet bekend of deze zal worden toegestaan door het Openbaar Ministerie. Een eerste verkenning heeft opgeleverd dat ANPR camera’s de grootste pakkans opleveren en dus de grootste preventieve werking hebben. Maar dat moet nog nader worden uitgewerkt.
Het is mogelijk om als ondernemer per kalenderjaar per gemeente een maximum aantal van zes bestelauto’s en twaalf vrachtauto’s dagontheffingen aan te vragen om de zone te gebruiken. Er komen nog landelijke uitzonderingen oop de regels en mocht een gemeente dat willen, dan kan daarnaast voor specifieke doelgroepen die niet in aanmerking komen voor een ontheffing vanuit het landelijk beleid alsnog coulance worden betracht.
