Te vroeg voor conclusies over aanpak vroegsignalering schulden

Gemeenten kregen in 2021 meer dan 380.000 signalen van een schuld bij energieleveranciers, drinkwaterbedrijven, zorgverzekeraars en woningverhuurders, blijkt uit de Monitor Vroegsignalering S chulden van Divosa. Zaanstad kreeg elke maand 400 tot 600 meldingen over inwoners met een betalingsachterstand, wisten we al.

Bij driekwart van de signalen is de opvolging in een dossier vastgelegd en in zeventien procent van de meldingen (bijna 39.000) is er uiteindelijk contact geweest met de inwoner met een beginnende schuld. Vervolgens is bij bijna 8000 dossiers hulp geaccepteerd. Dit is drie procent van het totale aantal dossiers in de Monitor. Gemiddeld ontvingen gemeenten drie signalen van betalingsachterstanden per 1000 inwoners per maand. Ongeveer een kwart van de dossiers bevat meerdere meldingen.

Sinds 2021 zijn gemeenten wettelijk verplicht om inwoners met betalingsachterstanden vroegtijdig te benaderen met een aanbod voor schuldhulpverlening. De monitor van Divosa waar 200 gemeenten aan meedoen brengt hun inspanningen in kaart. Het doel is om gemeenten te ondersteunen in hun zoektocht naar een effectieve werkwijze om mensen met geldzorgen te helpen. Gemeenten hebben beleidsvrijheid in hoe zij het hulpaanbod organiseren. Er is zodoende een variëteit aan werkwijzen en het is nog te vroeg om uitspraken te doen over de doeltreffendheid van de verschillende manieren waarop de aanpak is opgezet.

Zorgverzekeringen

In 2021 kwam meer dan de helft (51 procent) van de signalen van betalingsachterstanden van zorgverzekeraars. Dit komt onder andere doordat zorgverzekeringen persoonsgebonden en verplicht zijn. Er zijn meer mensen met een zorgverzekering op hun naam dan een energie-, drinkwater- of huurovereenkomst. Gemeenten deden in de helft van de gevallen telefonisch een hulpaanbod aan een de inwoner. In de andere gevallen stuurden ze een brief (negentien procent) of legden een huisbezoek af (elf procent). Brieven worden vooral als eerste contactpoging ingezet, waarna een telefoontje of huisbezoek volgt.

Meestal onder 1000 euro

Uit eerdere cijfers bleek al dat bellen en huisbezoek de meest succesvolle manieren zijn om in contact te komen met inwoners met betalingsachterstanden. Huisbezoeken en bellen leiden tot bijna drie keer zo vaak als brieven tot contact. Naarmate het schuldbedrag hoger is, stijgt ook het percentage van de mensen dat hulp accepteert. Bij de meeste betalingsachterstanden gaat het om een bedrag onder de 1000 euro.