
Recycle Valley houdt op zondag 29 oktober een opruimactie langs het Noordzeekanaal en het IJ, in opdracht van Rijkswaterstaat en in samenwerking met de stichting Duurzame Innovatie, De actie is onderdeel van het grote doel: schone waterwegen tussen Den Helder en Maastricht.
Beide oevers van het Noordzeekanaal en het IJ worden al suppend, varend, en lopend schoongemaakt. Aanmelden kan hier . Uit vandaag gepubliceerd onderzoek blijkt dat de oevers van de grote rivieren in ons land bezaaid liggen met afval, vooral van uiteenlopende soorten plastic. IVN Natuureducatie en Stichting De Noordzee noemen het 'dweilen met de kraan open'. Op de oevers die tienduizenden vrijwilligers jaarlijks afstruinen om troep op te ruimen liggen gemiddeld 311 stuks afval per 100 meter. Piepschuim, folie en hard plastic vormen de top drie van meest aangetroffen soorten afval op de oevers van de Rijn, de Maas en andere rivieren.
Dit afval vervuilt niet alleen de oevers, maar komt ook in het rivierwater terecht en uiteindelijk in zee. Gesteld kan worden dat de plasticsoep al in de rivieren begint,' concluderen de organisaties. Ze noemen het 'noodzakelijk en urgent' om het afvalprobleem veel meer bij de bron aan te pakken. Dat zo veel vrijwilligers steeds weer helpen bij het opruimen van zwerfafval is 'fantastisch, maar kan niet eindeloos doorgaan,' vinden de organisaties. Sinds 2017 zijn ruim 3000 metingen gedaan waarbij het afval direct werd opgeruimd. Volgens de onderzoekers komt 39 procent van dat afval van ‘industriële activiteiten’. Daaronder vallen bedrijven, bouwplaatsen, de scheepvaart en de visserij.
Consumenten veroorzaken 35 procent van de troep. Dan gaat het bijvoorbeeld om verpakkingen van snoep of chips, plastic drankverpakkingen en sigarettenfilters. Ook wattenstaafjes en sanitaire doekjes worden veel gevonden. Die komen onder meer via zogeheten riooloverstorten in het water terecht. Dit soort afval vormt zeven procent van het totaal. De onderzoekers schatten verder dat negentien procent door directe dumping komt. Diverse plekken zijn sterk vervuild met nurdles, plastickorrels van enkele millimeters groot die in allerlei producten worden gebruikt.
De invoering van statiegeld op blikjes en kleine flesjes heeft volgens de onderzoekers 'nog niet tot een duidelijke afname' geleid. Ze stellen diverse maatregelen voor om het probleem beter aan te pakken. Zo kunnen overheden het voorkomen van zwerfafval opnemen in vergunningen en aanbestedingen. Om rivieren écht te ontdoen van de afvalstroom, moeten wegwerpverpakkingen plaatsmaken voor circulaire systemen, vinden de organisaties. Ze overhandigen hun rapport morgen aan Tweede Kamerleden.