Lucht ietsje schoner, maar Hemkade en HoogTij nog steeds ongezond

De lucht in het Amsterdamse havengebied, de IJmond en Haarlemmermeer was vorig jaar schoner dan in 2023, zo blijkt uit de datarapporten luchtkwaliteit 2024 die zijn opgesteld in opdracht van de provincie. Die rapporteert eens per jaar over de luchtkwaliteit in deze drie regio’s, als aanvulling op het landelijke luchtmeetnet van het RIVM.

Er wordt in de rapportages onder andere gekeken naar fijnstof, stikstofdioxide en PAK’s - een groep organische stoffen die ontstaat door onvolledige verbranding, en zware metalen. Dit kan gaan om bijvoorbeeld verbranding door zowel houtstook, verkeer als industrie. Volgens Gedeputeerde Jeroen Olthof is de meerjarige trend dat de luchtkwaliteit verbetert, maar dat dit niet betekent dat er geen werk meer te doen is.

Hemkade en HoogTij

De luchtkwaliteit rondom het havengebied wordt gemeten op vijf meetstations, onder meer in Zaandam. Voor stikstofdioxide (NO2) was de luchtkwaliteit in 2024 vergelijkbaar met een jaar eerder. Ook de concentraties fijnstof (PM10) waren op de meetstations Hemkade en HoogTij vergelijkbaar met het voorgaande meetjaar. De concentratie van het kleinere fijnstof (PM2.5) was lager op meetstation HoogTij en hoger op achtergrondstation Westerpark. De concentraties zwaveldioxide (SO2) en benzeen waren hoger.

Als de wind vanaf Westpoort komt blijft de geschatte bijdrage van bronnen in dat industriegebied aan de jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide (NO₂), fijnstof (PM10 en PM2.5) en roet op de meetstations ongeveer gelijk over de afgelopen tien jaar - er is dus geen duidelijke afname te zien. De invloed van bronnen in het havengebied is het grootst voor NO2. Op de meetstations Hemkade en HoogTij is 29 procent van de totale NO2-concentratie afkomstig uit het havengebied.

WHO-normen

Op alle meetstations wordt ruim voldaan aan de huidige wettelijke EU-grenswaarden voor luchtkwaliteit. De metingen laten zien dat ook de nieuwe, strengere EU-normen voor fijnstof (PM10 en PM2.5), die vanaf 2030 gaan gelden, nu al op alle meetpunten worden gehaald. De nieuwe norm voor stikstofdioxide (NO₂) wordt nog wél overschreden op  HoogTij en de Hemkade. Aan de gezondheidskundige advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie voor NO2 en PM2.5 wordt op geen van de meetstations voldaan.  De gezondheidskundige advieswaarden voor de jaargemiddelde PM10 concentratie wordt niet gehaald op de Hemkade en in het Westerpark.