Gemeente gaat jeugdhulp organiseren vanuit 'eigen' stichting

Zaanstad wil per 1 januari 2022 het jeugdteam onderbrengen in een stichting. Op dat moment lopen de contracten met de huidige vier aanbieders van het team af. Het is volgens het college een betere oplossing dan een aanbesteding of de zaak als gemeente zelf oppakken.

Het onderbrengen van de jeugdhulp in een door de gemeente gecontroleerde entiteit betekent dat Zaanstad niet zelf zorg hoeft te dragen voor de uitvoering van het brede takenpakket, inclusief de zeer specialistische jeugdzorgwerkzaamheden waarvoor de organisatie de kennis en expertise ontbeert. Ook zou de administratieve afhandeling dan op het ambtelijk apparaat neerkomen. Het risico dat de kosten dan te hoog zouden blijven wordt te groot geacht. Aanbesteden kwam als laatste uit de afweging. Het voeren van de regie, de continuïteit van de dienstverlening en de werkgelegenheid en het sturen op beleidsbeslissingen scoorden bij deze optie veel minder dan bij de andere twee.

Geen besloten vennootschap

Voor een stichting is gekozen vanwege het ideële karakter van een stichting, in combinatie met de structuur: met een bestuur, een raad van toezicht en een uitvoerende directie. Een dergelijke organisatie sluit beter aan bij de wensen en doelstellingen van de gemeente dan het enige voorhanden alternatief, de besloten vennootschap. 'Met de vorming van de stichting zetten we in op een robuuste eerstelijns organisatie, die stevig kan acteren richting de gespecialiseerde jeugdhulp en een belangrijke samenwerkingspartner wordt voor het onderwijs, de Sociale Wijkteams, Centrum Jong, gecertificeerde instellingen

, specialistische jeugdhulp, huisartsen en andere relevante partners in de wijk,' aldus de uitleg van het college.

Meer invloed

'De gemeente heeft meer mogelijkheden om te sturen, omdat de stichting onder de gemeente valt. We hebben niet meer te maken met nieuwe aanbestedingen en verschillende aanbieders. Daarmee behouden we deskundigheid, opgebouwde netwerken en medewerkers Met deze stabiele organisatie samen is de gemeente beter in staat om vanuit haar regierol de transformatie beter vorm te geven. Tevens kan de gemeente meer invloed uitoefenen de uitvoering. Dat is nodig om de alsmaar oplopende kosten in de jeugdhulp te beheersen.' Na de keuze voor een stichting is de accountants van KPMG gevraagd om hun licht over het voorstel te laten schijnen.

KPMG adviseert om te kiezen voor een rol waarbij de gemeente opdrachtgever en toezichthouder is en waarbij Zaanstad in de beginfase een belangrijke faciliterende rol vervult. Ten behoeve van een soepele overgang wordt samengewerkt met het bestuur en de managers van de huidige aanbieders van het Jeugdteam. Jeugdigen en gezinnen die nu hulp krijgen van het Jeugdteam moeten er zo min mogelijk van merken. De gemeente werkt toe naar:

• Een verandering van specialistische naar meer preventieve hulp;
• Beter toegankelijke hulp- en ondersteuning op plekken waar jongeren samenkomen;
• Versterking van de samenwerking tussen en rolinvulling van de partners en de gemeente;
• Nieuwe oganisatorische vormen voor het inrichten van de keten Jeugd;
• Financiële sturing binnen begroting.

De nieuwe werkwijze houdt geen oordeel in over de kwaliteit die wordt geleverd door de huidige partijen. 'Integendeel: er is tevredenheid over de wijze waarop zij trachten tot één stedelijk jeugdteam te komen. Maar het Advies doorontwikkeling jeugdhulp 2020 ligt er niet voor niets. Er is meer nodig.' Naast het aflopen van het contract van de jeugdteams zullen ook de contracten voor de specialistische jeugdhulp dit jaar aflopen. Daarnaast moeten de kosten omlaag en was de Rekenkamer zeer kritisch over de informatievoorziening van de gemeente en ook van de hulpverlening.