Publiek vanaf 28 september welkom in nieuw Molenmuseum

Foto: Vereniging De Zaansche Molen

Eindelijk gaan dan op 28 september de deuren van het nieuwe Molenmuseum op de Zaanse Schans open voor het grote publiek. De officiële opening is al drie dagen eerder. Daarvoor is directeur Marjan Minnesma van Urgenda aangetrokken. Margriet Eshuijs verzorgt dan de muzikale ondersteuning, bijgestaan door een koor van molenaars: De Schorre Schaepen.

Het coronavirus en technische complicaties gooiden eerder dit jaar tweemaal roet in het eten, maar nu lijkt er niets een nieuwe start van het museum meer in de weg te zitten. Algemeen manager van Vereniging De Zaansche Molen en voormalig directeur van de Zaanse Schans Peter-Jan van Steenbergen zegt over het laatste uitstel: ‘Tegenwoordig speelt technologie in vrijwel ieder museum een belangrijke rol en zo ook bij ons. Sterker nog, in het Molenmuseum zijn onderdelen ontwikkeld die nog niet eerder te zien zijn geweest in andere musea. Maar hierdoor ook dus redelijk complex zijn. Het voordeel is dat door middel van die technologie je het verleden op een interactieve manier kunt herbeleven. Je maakt het mee en begrijpt hierdoor ook beter hoe de geschiedenis zich gevormd heeft.’

Eerst de leden

In het weekend voorafgaand aan de publieksopening is het museum exclusief open voor de meer dan 3600 leden van Vereniging de Zaansche Molen. Die leden dragen door hun contributie al bijna 100 jaar bij aan het in stand houden van dit deel Zaans erfgoed. Normaal gesproken is er op de nieuwe locatie ruimte voor 1000 tot 1500 bezoekers per dag. Uit veiligheidsoverwegingen vanwege corona is er nu plek voor circa 500 personen en deze kunnen door aangepaste maatregelen het museum veilig bezoeken. Het oude museum aan de Museumlaan in Koog aan de Zaan wordt verbouwd tot vijf gezinswoningen.

Mijlpaal

Voor Vereniging De Zaansche Molen is de komst van het museum naar een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Nederland een mijlpaal. De industriemolens op de Zaanse Schans liggen op een steenworp afstand van het Molenmuseum. Van Steenbergen: ‘Windmolens zijn onlosmakelijk verbonden met deze regio. De Zaanstreek is het oudste industriegebied ter wereld en in totaal hebben hier meer dan 1100 molens gestaan en gedraaid. Acht van deze molens staan op de Kalverringdijk en aan het einde van deze dijk staat het nieuwe museum. Mede hierdoor is de experience Wereld van Windmolens tot stand gekomen: molens en museum vormen één geheel. Bezoekers kunnen zich helemaal onder laten dompelen in de ontstaansgeschiedenis van de Nederlandse windmolenindustrie.’

Audiotour

In het museum is alle informatie over de geschiedenis van industriemolens te vinden en welke rol ze speelden in de Zaanse samenleving en de Nederlandse economie. De audiotour in het museum is bijzonder. Bij binnenkomst krijgen bezoekers een ‘molensteen’ die voorzien is van een tag. Deze interactieve steen doen bezoekers om de nek. Zo kunnen ze in het Molenmuseum in hun eigen taal het verhaal van de molens volgen. Zeven Zaanse gidsen (en één handelaar) nemen bezoekers mee op audiovisuele reis door een wereld van windmolens. Deze gidsen worden geactiveerd door het gebruik van de molensteen.

Schatten

Eén van de pronkstukken van het museum is het Molenpanorama van de Zaanse kunstschilder Frans Mars. Dit in oorlogstijd vervaardigde schilderij van twee bij elf meter meter geeft een beeld van de oostoever van de Zaan rond 1800 met daarop meer dan 50 windmolens.
Een ander topstuk is de exacte replica op schaal van papiermolen De Eendragt. De replica werd in opdracht van papierfabrikant Van Gelder  gebouwd voor de wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs. Het bedrijf wilde hiermee het traditionele ambacht van het papier maken aan de wereld laten zien.

Verder zijn in het Molenmuseum onder andere ook een Molenmakerij en een interactieve kaart met alle 1100 molens te zien die ooit in de streek hebben gestaan. Bezoekers kunnen ronddwalen langs de themawanden waar ingegaan wordt op de contrasten in de Zaanse molengeschiedenis: rijk en arm, vrije tijd en hard werken komen hier aan bod, maar ook vernuftige uitvindingen en slimme toepassingen uit het verleden en het heden worden nader toegelicht.

Oud én eigentijds

Een bezoek aan Wereld van Windmolens laat het verhaal achter de welvaart van Nederland vanaf de Gouden Eeuw goed zien. Oude verhalen, op eigentijdse wijze verteld. Burgemeester Jan Hamming is enthousiast: ‘Met het nieuwe Molenmuseum en het nog te bouwen informatiecentrum wordt de aantrekkingskracht van de Wereld van Windmolens alleen maar groter.’ Kunsthistoricus en conservator bij het Molenmuseum Henk Heijnen: ‘De bezoekers worden door de industriemolens op de Kalverringdijk rondgeleid en kunnen aansluitend het programma in het Molenmuseum doorlopen. Eerst ervaren ze het stampen en schudden van een werkende molen en in het museum ondergaan ze het verhaal achter de molens. Zo worden beleving, educatie en interactie gecombineerd.’

 

 

Reacties