
Het Gemeentearchief zoekt vrijwilligers om mee te helpen om 'misschien wel de belangrijkste bron van het Zaanse verleden' beter toegankelijk te maken. Het gaat om een inventarisatie van transportakten : w anneer in de zestiende tot vroege negentiend eeuw een huis of een stuk verkocht werd, moesten koper en verkoper daarvoor naar de schout en schepenen.
In de Zaanstreek waren dat de bestuurders van De Heerlijkheid Assendelft,
De Banne Krommenie,
De Banne Westzaan,
De Banne Oostzaan en h
et dorpsbestuur Oostzaandam (vanaf 1795). Hun
akten zijn bewaard gebleven vanaf het eind van de zestiende
eeuw. In 1811 werd het rechtssysteem in Nederland gewijzigd en sindsdien zijn er geen transportakten bij de schout en schepenen meer opgemaakt en ging men naar de notaris. In de archieven
bevinden zich behalve akten van verkoop ook akten van hypotheek of losrente en akten van lijfrente.
'Wanneer alle voorkomende namen en locaties in de transportakten doorzoekbaar zijn, is het in een handomdraai mogelijk om een prachtig beeld te krijgen van de historie van Zaanse huizen, pakhuizen, molens, stukken land en hun eigenaars,' bedacht het Gemeentearchief. 'Juist in de periode 1560 - 1811 ontwikkelde zich een bloeiend industrieel gebied rondom de Zaanoevers, terwijl meer landinwaarts meer agrarische bedrijvigheid te vinden was. We vinden in deze akten volop bewijs van de Gouden Eeuw, die zeker in de Zaanstreek merkbaar en zichtbaar was. Anderzijds, vanaf midden achttiende eeuw zien we aan de hand van de transportakten ook de neergang, en deze bron eindigt tijdens de economische malaise in de Franse tijd.'
Kortom: een boeiende bron waarmee een inkijkje kan worden genomen in koop- en verkoopactiviteiten van meer en minder vermogende Zaankanters én een algemener beeld ontstaat van de Zaanse maatschappij en economie over een periode van circa 250 jaar. En iedereen met interesse in de historie kan er in het kader het project Vele Handen aan meedoen. Gewoon vanuit huis, achter de computer. Deelnemers wordt gevraagd om de datum, locatieomschrijving en een beschrijving van het te transporteren goed op de scans die zijn gemaakt over te nemen in de daarvoor bestemde velden. Inhoudelijke kennis is niet noodzakelijk. U kunt er hier alles over lezen .