Extra instrumentarium nodig voor effectieve aanpak criminelen

Burgemeester Jan Hamming is het zat on bij criminaliteit vooraf met gebonden handen te zitten en achteraf met de brokken. 'Georganiseerde criminaliteit en ondermijning moet niet alleen worden bestreden wanneer zij zich manifesteert, maar vooral worden voorkomen door criminelen minder ruimte te geven om geld te verdienen, mensen uit te buiten, vastgoed te misbruiken en nieuwe uitvoerders te rekruteren,' schrijft hij aan de Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid.

Hamming had op 7 oktober al een rondetafelgesprek met de Kamerleden en in de brief benadrukt hij dagelijks de impact van ondermijning en georganiseerde criminaliteit te zien op inwoners, ondernemers en wijken in Zaanstad. 'De praktijk laat zien dat georganiseerde criminaliteit diep ingrijpt in de samenleving. Woningen worden misbruikt voor uitbuiting van arbeidsmigranten, vastgoed- en hypotheekfraude, het opslaan van grote hoeveelheden verdovende middelen en het witwassen van criminele verdiensten. Dit gebeurt veelal in kwetsbare wijken.'

Onderzoek naar de grootschalige hypotheekfraude in Amsterdam en Zaanstad toont volgens Hamming aan hoe criminele netwerken de woningmarkt misbruiken om illegaal verkregen geld wit te wassen, terwijl kwetsbare bewoners achterblijven met financiële risico’s en de druk op de woningmarkt verder toeneemt. Ook verwijst hij naar de recente reeks explosies en andere gewelddadigheden. 'Politie en Openbaar Ministerie wijzen daarbij op meerdere onderliggende conflicten en criminele netwerken die actief zijn in de regio.' 

Het Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland laat zien dat georganiseerde criminaliteit steeds vaker gebruikmaakt van kwetsbaarheden in legale maatschappelijke en economische structuren, gaat Hamming verder. 'Tegelijkertijd laat het landelijk dreigingsbeeld zien dat georganiseerde criminaliteit zich ook manifesteert via zorgfraude, online criminaliteit, logistieke ketens en financiële dienstverlening. Deze ontwikkelingen vragen om een aanpak die verder gaat dan optreden nadat criminaliteit zichtbaar is geworden.' 

Hamming doet daarom vier oproepen: reguleer kwetsbare economische sectoren zoals de glazenwassersbranche en maak een einde aan de koppeling van werk en wonen, bevorder maatschappelijke weerbaarheid van jongeren, inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en professionals tegen beïnvloeding, uitbuiting en criminele verleiding, maak het bestuurlijk instrumentarium toekomstbestendig door meer mogelijkheden voor preventief ingrijpen en maak een adequatere informatie-uitwisseling tussen organisaties mogelijk. 

Gemeenten, de politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst, inspecties en andere partners beschikken ieder over relevante informatie, maar deze kan niet altijd tijdig en effectief worden samengebracht, aldus de burgemeester. 'Juist daarom is het noodzakelijk om te blijven investeren in integrale samenwerking, gezamenlijke sturing en een gedeeld beeld van risico's, fenomenen en criminele netwerken.'