Definitieve lijst met historische en KNIL-graven vastgesteld

Het college heeft de definitieve lijst vastgesteld met historische graven op gemeentelijke begraafplaatsen die een beschermde status krijgen. Het gaat om graven van historisch belangrijke personen uit de geschiedenis van Zaanstad en van Molukse KNIL-militairen.

In 2025 is een inventarisatie gemaakt van mogelijk in aanmerking komende graven op basis van toen nog voorlopige criteria. Nu zijn de nabestaanden (voor zover bij de gemeente bekend) geïnformeerd en heeft het college de lijst vastgesteld en gepubliceerd. Op grond van de criteria komen 124 historische graven in aanmerking voor instandhouding. Ook de historische verenigingen hebben meegewerkt aan de inventarisatie.

Op de lijst staan ook de graven van personen die deel uitmaakten of partner waren van de eerste generatie Molukkers die in Zaanstad begraven liggen. Zij zijn op dwangbevel van de Nederlandse overheid in en na 1951 naar Nederland gehaald of gevlucht. In het voormalig gekoloniseerd Nederlands - Indië dienden zij in het Koninklijk Nederlands - Indisch Leger en/of de marine. Bij deze groep is de termijn van 30 jaar na overlijden niet toegepast. De Molukse Raad heeft zelf verzocht om instandhouding van graven van KNIL-militairen en heeft daarvoor een inventarisatie bij het college ingediend.

De andere graven zijn van personen die grote invloed hebben gehad op de ontwikkeling van Zaanstad en musici en kunstenaars met een landelijke of regionale betekenis die langer dan 30 jaar geleden zijn overleden. Het overgrote deel van de nazaten van de begraven personen heeft positief gereageerd op opname in de lijst. In twee reacties met betrekking tot de KNIL-graven werd aangegeven dat men toevoeging wenst van graven van de tweede generatie. Die verzoeken zijn afgewezen omdat ze niet binnen de regeling vallen.

Voor de Molukse gemeenschap wordt op verzoek van de Molukse wijkraad nog een bijeenkomst georganiseerd om de werking van de lijst toe te lichten. Plaatsing op de lijst betekent niet automatisch dat de grafrechten niet meer verschuldigd zijn. Dat is pas het geval wanneer de nabestaanden deze rechten formeel opzeggen. De gemeente wordt dan rechthebbende. Het college zal minimaal eenmaal per vijf jaar of, mocht daar aanleiding toe zijn, hoogstens eenmaal per twee jaar de lijst wijzigen en aanvullen.