Zorgfraude op politieke agenda in Zaanstad en Wormerland

De VVD in Wormerland heeft het college om een uitenzetting gevraagd over het vóórkomen en voorkómen van zorgfraude in de gemeente in 2025 en 2026 en hoeveel schade daardoor is geleden. De Vereniging van Rekenkamers publiceerde in juli de Maatregelenlijst Zorgfraude om het landelijk spelende probleem te tackelen. 

De lijst bevat 35 aanbevelingen om zorgfraude te voorkomen, te signaleren, te onderzoeken en aan te pakken en om samenwerking tussen betrokken partijen te bevorderen. De Rekenkamer van Zaanstad stuurde het document ook naar het stadhuis in Zaandam, 'omdat het een bruikbaar referentiekader biedt voor een gesprek met het college over de gemeentelijke aanpak van zorgfraude'. De lijst komt bovenop de al eerder gepubliceerde Handreiking Handhavingsbeleid Wmo van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

De Rekenkamer wees Zaanstad erop dat fraude in de maatschappelijke en jeugdzorg varieert van spookdeclaraties voor niet-bestaande cliënten tot netwerken die de sector als verdienmodel gebruiken, soms verweven met drugscriminaliteit en uitbuiting. 'De schade voor de gemeente is niet alleen financieel. Frauduleuze aanbieders onthouden juist kwetsbare inwoners de zorg waar zij recht op hebben, en ondermijnen het vertrouwen in de zorg en de overheid,' schreef de toezichthouder.

In 2024 maakten 9677 inwoners van Zaanstad gebruik van de Wmo en naar verwachting besteedt de gemeente dit jaar 69 miljoen euro aan taken die voortvloeien uit de Wet maatschappelijke ondersteuning. Voor specialistische jeugdhulp is 80 miljoen uitgetrokken. 'Ook wanneer slechts een beperkt deel van deze middelen met fraude gemoeid is, kunnen de financiële en maatschappelijke gevolgen aanzienlijk zijn.' 

In 2022 heeft Zaanstad extra geïnvesteerd in capaciteit voor toezicht op de uitgaven voor de Wmo en Jeugd. Op grond van nalevingsonderzoek bij jeugdaanbieders werden verbeterplannen doorgevoerd en één contract ontbonden. Voor 2026 en 2027 is in de begroting 625.000 euro vrijgemaakt voor de aanpak van zorgfraude. In het coalitieakkoord 2026 - 2030 is opgenomen dat de gemeente de rechtmatigheid van zorgaanbieders steviger wil controleren.