Gemeente trekt de touwtjes aan bij Hembrug-evenementen

De gemeente wil meer de regie nemen bij evenementen op het Hembrugterrein, na de chaotische taferelen in oktober vorig jaar bij een optreden van DJ Gordo tijdens ADE in Taets Art and Events. Toen 'drukte, beperkte mobiliteitsruimte en extreme weersomstandigheden' daar samenkwamen kwam de openbare orde en veiligheid in het geding.

Zaanstad erkent dat politie, brandweer, de veiligheidsregio en de organisator allemaal hun eigen bijdrage moeten leveren aan gewenste verbeteringen 'in een gebied met bekende fysieke beperkingen', maar de gemeente kan ook zelfstandig stappen zetten. Dat het Amsterdam Dance Event zich inmiddels deels in Zaandam afspeelt 'draagt zichtbaar bij aan de culturele aantrekkelijkheid, de toeristische waarde en de landelijke en internationale bekendheid van Zaanstad,' schrijft het college aan de raad. Maar het botst met de transformatie van het Hembrugterrein en bedrijventerrein Zuiderhout.

Dat gebied ontwikkelt zich de komende jaren tot een belangrijke stedelijke zone en het bevindt zich nu in een fase waarin de bestaande infrastructuur en de gebiedslogistiek nog niet in balans zijn met de ambities en activiteiten die er plaatsvinden. Dat bleek toen op een zaterdag vanaf de middag verkeersopstoppingen rond de Provincialeweg en de J.J. den Uylweg ontstonden. De combinatie van instromend en uitstromend publiek voor verschillende evenementen, verkeer dat door werkzaamheden en taxi-aanvoer vastliep en de kou en stromende regen zorgde voor een vijandige sfeer en incidenten. Zo brak een groep bezoekers door de entree van Taets en werden beveiligers en verkeersregelaars belaagd.

'De risico's voortkomend uit overlap tussen een vergund evenement (ADE) en activiteiten binnen de reguliere exploitatievergunningen zijn onvoldoende ingeschat. Hierdoor ontbrak de (voorbereidende) regie op de openbare orde en veiligheid,' concludeert de gemeente nu in een evaluatie van de gebeurtenissen. 'De ijzige kou en stormachtige (hagel)buien hebben ervoor gezorgd dat bezoekers op zoek gingen naar beschutting. Omdat beschutting enkel via de entree van het gebouw mogelijk was ontstond een sentiment van extreme urgentie om toegang te krijgen.' 

Door de afwezigheid van een geschikte veiligheidscoördinator tijdens een drukbezocht evenement zorgde er volgens het college voor dat zowel de organisator als de exploitant van Taets niet in staat waren om de ontstane calamiteiten te managen. 'Hoewel er door de organisatie een tijdelijke veiligheidscoördinator werd aangewezen, had deze niet deelgenomen aan de voorbereidingen en dus geen kennis van de actuele veiligheidsprotocollen. Dit bemoeilijkte de verdere informatievoorziening en beeldvorming richting de hulpdiensten.' Bovendien bleken de door de gemeente getroffen verkeersmaatregelen 'onvoldoende effectief'. 

Met de kennis van nu ziet Zaanstad dat met de bestaande werkwijze de werkelijke risico's van evenementen onvoldoende kunnen worden ingeschat. 'De evaluatie maakt duidelijk dat het nodig is om in de toekomst strakker te sturen op risicobeoordeling en doorontwikkeling van onze werkwijze bij een samenloop van meerdere risicofactoren in een gebied. Vooral in gebieden waarvan vooraf bekend is dat die samenloop kan voorkomen. Dat betekent niet het volledig dichtregelen van alle situaties, maar het vinden van  een nieuwe balans tussen het strikt toepassen van regelgeving en het meebewegen met initiatieven die bijdragen aan een levendige stad, mits dat veilig en uitvoerbaar is.'

Op korte termijn wordt gewerkt aan een 'volledig en structureel overzicht van horeca‑exploitatievergunningen en evenementen, zodat een samenloop tussen regulier gebruik en extra activiteiten' eerder zichtbaar wordt. Daarnaast wordt de interne samenwerking tussen vergunningverlening en veiligheid verder verbeterd. Dit gebeurt onder andere door het actualiseren van het escalatieprotocol en het versterken van de werkwijze van de veiligheidsstaf.

Op de middellange termijn wordt gestart met een mobiliteitsplan voor het Hembrugterrein, waarmee inzicht ontstaat in de reële capaciteit van verkeers‑ en publieksstromen op en rond het terrein en hoe organisatoren hierop kunnen sturen. Op de langere termijn worden deze verbeteringen verbonden aan de gebiedsontwikkeling van het Hembrugterrein. Via een integraal stedenbouwkundig plan worden functies, mobiliteit, veiligheid en leefomgeving in samenhang beoordeeld. Op basis daarvan wordt op termijn een locatieprofiel opgesteld dat duidelijke kaders geeft voor toekomstige activiteiten.