Eind 2021 bijna vijfde deel winkels zonder functie in stadshart

In het stadshart van Zaandam stond op 1 december 2021 bijna een vijfde (achttien procent) van de winkels leeg. Van die 73 ongebruikte panden hebben er ongeveer elf volgens de gemeente al drie jaar of langer geen invulling, staan zes tussen één en drie jaar leeg en worden negentien verbouwd. Over de overige 47 panden ontbreken gegevens.

Zaanstad heeft een plan van aanpak om structurele leegstand van winkels, kantoren en bedrijventerreinen te bestrijden met als doel een toekomstbestendig stadshart met een compact kernwinkelgebied. Daarbij is de medewerking van de eigenaren van commercieel onroerend goed onontbeerlijk en de eerste - vertrouwelijke - gesprekken met de eigenaren van zeven leegstaande winkelpanden zijn intussen geweest. Er twee serieuze retailkandidaten en één horecakandidaat zijn voor drie van deze panden, heeft het college de raad late weten en daarover moet in de loop van dit jaar meer duidelijkheid komen. Eén pand zit in de portefeuille van een bedrijfsmakelaar en voor drie lege winkels in een winkelcentrum in het stadshart wordt zo snel mogelijk naar een geschikte tijdelijke invulling gezocht van maximaal achtien maanden, totdat er een verbouwing gaat plaatsvinden.

Tijdelijke invulling

De eigenaar van deze laatste drie winkels gaat samenwerken met de gemeente en de centrummanager van BIZ Stadshart om 'kansen te creëren voor startende ondernemers of creatieve en/ of sociale bedrijvigheid'. 'Het is positief dat de eigenaar hierin wil samenwerken, echter is het traject nog pril, gevoelig en vergt geduld. Zo mogen aanwezige ondernemers en andere huurders in het winkelcentrum geen concurrentie of overlast ondervinden van een tijdelijke invulling en wordt elk voorstel voorgelegd aan de aandeelhouders van de vastgoedondernemer,' aldus de brief van het college aan de gemeenteraad. Ook voor een pand in Assendelft wordt een tijdelijke invulling gezocht.

Kantoren

De kantorenleegstand in Zaanstad was afgelopen december met 0,9 procent licht gestegen naar 12,8 procent ten opzichte van een jaar eerder. 'Dat we prioriteit leggen bij de aanpak van leegstand onder winkelpanden in de kernwinkelgebieden is daarmee nog steeds gerechtvaardigd,' aldus het college. Qua oppervlakte ging de leegstand van kantoorruimte van 357.251 vierkante meter in 2020 naar 360.651 in 2021. Er is daarmee niet echt sprake van een coronaeffect op de kantorenleegstand.

Inventarisatie Zuiddijk

Zaanstad werkt samen het de provincie aan de bestrijding van leegstand op de langere termijn. Zaandam is uit 40 stadscentra geselecteerd voor ondersteuning door de provincie, die bestaat uit een mix van een bestaande en een nieuwe regeling. Dat traject sluit naadloos aan bij het gemeentelijke beleid en op 21 december is er een bijeenkomst over geweest met eigenaren van commercieel vastgoed op 'een gedeelte van de Zuiddijk waar transformatie wenselijk is'. Het doel was om te inventariseren hoe deze eigenaren de toekomst van de Zuiddijk zien en wat hun visie is op het tegengaan van leegstand en verhoging van de leefbaarheid van de straat.

Makelpunt

Eerder dan verwacht is ook een start gemaakt met de ‘verkenning van de wenselijkheid en haalbaarheid voor een makelpunt’. Dat is een instrument - bijvoorbeeld een digitaal platform - voor de gemeente en marktpartijen om maatschappelijke, culturele en economische initiatiefnemers, startende ondernemers en andere locatiezoekers bij te staan. Dat kan onder meer door vraag en aanbod van ruimte voor economische, culturele of sociale activiteiten bij elkaar te brengen. In eerste instantie werd erop ingezet om dit makelpunt alleen te gebruiken voor de bestrijding van leegstand in winkelgebieden, maar inmiddels is duidelijk dat de hele gemeente ervan kan profiteren. De gemeente onderzoekt momenteel of er geld en mankracht is voor een pilot met een makelpunt.