Dossier over glazenwassers online na WOO-verzoek

Zaanstad heeft de bestuurlijke rapportages en stukken die hebben geleid tot de vergunningsplicht voor schoonmaak- en glazenwassersbedrijven online gezet naar aanleiding van een beroep op de Wet open overheid. De rapportages zijn onder meer gebaseerd op inzichten van de politie. 

De rapportages schetsen een branche met structurele ondermijnende criminaliteit, intimidatie en uitbuiting. Om dit tegen te gaan voerde Zaanstad op 1 juli 2024 als eerste gemeente in Nederland een vergunningsplicht in om criminaliteit terug te dringen, toezicht te verbeteren, inwoners te beschermen en eerlijke ondernemers te ondersteunen.

Er wordt gerefereerd aan intimidatie en bedreiging van concurrenten, geweld en territoriumstrijd tussen glazenwassers, een agressieve benadering van bewoners en uitbuiting van vooral arbeidsmigranten,  witwassen via contante betalingen, woonfraude en misbruik van uitkeringen. Volgens de politie proberen groepen glazenwassers wijken of klantenbestanden te claimen, waarbij concurrenten worden bedreigd om te vertrekken.

Groepen glazenwassers verdelen woonwijken onderling en concurrenten worden verjaagd. Bewoners krijgen te maken met ramen die ongevraagd zijn gewassen, maar waarvoor wel betaling wordt geëist. Als die wordt geweigerd volgt intimidatie. Arbeidsmigranten worden vaak ingezet als goedkope arbeidskrachten. Zij wonen meestal in slechte omstandigheden en werken onder druk.

De gemeente concludeerde dat deze praktijken leiden tot een gevoel van onveiligheid bij bewoners, intimidatie van kwetsbare groepen, aantasting van de leefbaarheid in wijken en concurrentievervalsing voor legale ondernemers. Dit speelde vooral in Zaandam Oost, maar signalen kwamen ook uit andere delen van de gemeente. Vergunninen maken het mogelijk om via de wet Bibob een integriteitstoets te doen, bedrijfsgegevens te controleren en bij overtredingen vergunningen in te trekken. Bedrijven in Zaandam Oost moeten ook een vestigingsvergunning hebben.

Pf de vergunningen standhouden bij de rechter is nog niet duidelijk: er zijn nog geen zaken behandeld. Op het negeren van de vergunningplicht staat een dwangsom van 20.000 euro die bij recidive kan  oplopen tot 40.000 euro. Er zijn inmiddels tientallen dwangsommen opgelegd.