Waterschap houdt geld over als gevolg van het weer

Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft ondanks een oorlog in Europa, de energieonzekerheid en torenhoge inflatie 2022 weten af te sluiten met een overschot van bijna vijf miljoen euro. Het droge en zonnige weer speelde daarbij een hoofdrol.

Het weer van vorig jaar was uitzonderlijk en had daarmee veel invloed op de uiteindelijke exploitatie van HHNK. Dankzij extreem veel zonneschijn en de investering in 60.000 zonnepanelen in de afgelopen jaren werd bijna 16.500 MWh elektriciteit opgewekt, 3500 MWh meer dan een jaar eerder. Daarbij werd geprofiteerd van hoge elektriciteitsprijzen op de markt. Ook werd in 2022 meer groen gas geproduceerd voor eigen gebruik en dat hoefde dus niet te worden ingekocht. De eigen productie van duurzame energie resulteert in minder afhankelijkheid van de markt, en dat betaalde zich in 2022 uit.

Gazprom

Dat de investeringen zorgen voor eigen energie én rendement opleveren, is een bevestiging van het voornemen om ook windmolens te kopen, aldus het waterschap. Vanwege de oorlog in Oekraïne heeft het Rijk alle overheden opgedragen gascontracten met Gazprom te beëindigen. HHNK stapte in het najaar van 2022 over naar Vattenfall, wat resulteerde in een fikse kostenpost vanwege de afkoopsom én de hogere tarieven. Minister Rob Jetten voor Klimaat en Energie heeft echter toegezegd het verlies nog dit jaar te gaan compenseren.

Droogte

Vanwege de hoge kosten van gas zocht HHNK naar mogelijkheden om te bezuinigen. De slibdrooginstallatie bij Beverwijk verbruikt 97 procent van het totaal aan ingekocht gas, dus vooral in dat proces is ingezet op maximale besparing. De extra zon in 2022 ging gepaard met aanhoudende droogte en ook dat had invloed op de exploitatie. Ruim 450 kilometer aan vooral regionale (veen)dijken moest worden geïnspecteerd en de crisisorganisatie stond maandenlang op scherp. Daar tegenover stond een meevaller, want de gemalen hoefden minder overtollig water af te voeren en gebruikten daardoor minder energie.

Personeelstekorten

Het staartje van corona had in combinatie met de oorlog invloed op de werkzaamheden. Zo kon de bouw van het nieuwe gemaal Vurige Staart

niet starten door de vertraagde levering van damwanden. Het zuiveringsproces stond onder druk vanwege de onzekere aanvoer van grondstoffen, maar ook door intern personeelsgebrek en een tekort aam mensen bij uitvoerders en aannemers. De baggerschouw kampte daar ook mee en werd zodoende afgeschaald. Waterlopen met hoog risico op wateroverlast zijn, net als meldingen over de waterkwaliteit, wel opgepakt. Vanwege de hoge werkdruk zijn schades aan dijken ook niet direct verholpen. Nergens dreigt acuut gevaar maar niet overal is de staat van het onderhoud optimaal.

Belasting

Ongeveer 200.000 eigenaren van huizen, grond en bedrijfspanden kregen de aanslag voor de waterschapsbelasting later dan normaal als gevolg van problemen met de ingebruikname van een nieuw landelijk informatiesysteem voor de verwerking van actuele WOZ-gegevens. Toch zijn de aanslagen vlot betaald, aldus HHNK. Van het aanbod om een persoonlijke regeling te treffen, maakten slechts zo'n 4000 belastingplichtigen gebruik. Sinds corona wordt nog net iets beter betaald dan daarvoor: er zijn minder aanmaningen en dwangbevelen nodig.