Twee organisaties hebben bij de minister van Onderwijs aanvragen ingediend voor bekostiging van een nieuwe islamitische basisschool en twee middelbare scholen in Zaanstad onder de namen
Horizon Zaandam Zuidoost,
Horizon Lyceum en
Fiducie College. Het college heeft in alle drie de gevallen negatief geadviseerd.
Zaanstad heeft geen beslissingsbevoegdheid, maar kan wel haar mening naar voren brengen bij de minister. 'Het college onderschrijft het belang van keuzevrijheid en een divers onderwijsaanbod, maar is van oordeel dat onvoldoende aannemelijk is gemaakt dat sprake is van een duurzame aanvullende behoefte aan het uitbreiden van islamitisch onderwijs binnen Zaanstad,' is de samenvatting van de bezwaren.
Tegelijkertijd is het college bezig met
een lobby richting de minister van Onderwijs om de negatieve gevolgen van de wet
Meer Ruimte voor Nieuw Scholen die gemeenten aan de zijlijn laat staan onder de aandacht te brengen. 'De ingediende zienswijzen zijn daarmee in lijn met deze lobby,' schrijft het college aan de gemeenteraad.
Omvangrijk aanbod
Het college twijfelde ook bij eerdere aanvragen soms aan de veronderstelde aanvullende onderwijsbehoefte, die in dit geval door de Stichting Interregionaal Onderwijs Zaanstad en Stichting Islamitisch Onderwijs Noord-Holland naar voren werden gebracht. 'Binnen Zaanstad bestaat reeds een omvangrijk aanbod van islamitisch primair onderwijs en daarnaast zijn uitbreidingen voorzien bij bestaande scholen om de verwachte groei te kunnen huisvesten. Hierdoor ontstaat op termijn capaciteit voor circa 1200 leerlingen binnen het islamitisch basisonderwijs.
Bezetting
Bij de laatste leerlingentelling hadden de huidige islamitische scholen gezamenlijk 524 leerlingen. De drie scholen zijn dus nog niet op de helft van de maximale capaciteit. 'Een verdere verdeling van leerlingen over meerdere scholen met dezelfde grondslag kan de vitaliteit van bestaande scholen onder druk zetten en leiden tot versnippering van middelen en expertise. Dit heeft uiteindelijk een negatieve weerslag op de ontwikkeling van de leerlingen en hun kansen om onderwijs te volgen op vitale scholen.'
Lerarentekort
Het primair en voortgezet onderwijs hebben bovendien ook in Zaanstad te maken met een aanhoudend tekort aan onderwijzers en docenten. Een uitbreiding van het aantal scholen binnen dezelfdd oelgroep kan daarom leiden tot extra concurrentie om bevoegde leerkrachten en ondersteunend personeel. Het college acht dit een risico voor de kwaliteit en continuïteit van het onderwijsaanbod.'
Huisvesting
Daarnaast wijst het college op de aanzienlijke opgaven binnen de onderwijshuisvesting. De komende jaren wordt geïnvesteerd in de vervanging, uitbreiding en verduurzaming van gebouwen. 'Onverwachte aanvullende zorgplicht brengt aanvullende druk met zich mee op de beschikbare onderwijsaccommodaties en vergroot de complexiteit van de gemeentelijke huisvestingsopgave. Gemeenten krijgen geen extra middelen om huisvesting te organiseren voor nieuwe initiatieven, waardoor er aanspraak gemaakt moet worden op de reeds beperkte algemene middelen.'
Toetsing belangstelling
Onderdeel van de toetsingscriteria is het meten van de belangstelling bij ouders. Zij moeten woonachtig zijn in een straal van zes kilometer voor het basis- en vijftien kilometer voor het voortgezet onderwijs. 'Met deze afstanden worden ouders ver buiten de gemeentegrenzen bereikt, waarbij een overgroot deel van de doelgroep ook bereikt kan worden in het dichtbevolkte Amsterdam. Onduidelijk is hoeveel van de ouders daadwerkelijk hun kind(eren) aan zou melden voor desbetreffende onderwijsinstelling, maar met de fysieke barrière van het Noordzeekanaalgebied kan er wel reden zijn om aan te nemen dat er een vertekend beeld kan ontstaan bij het meten van de belangstelling,' waarschuwt Zaanstad de minister.