Referendum moet blijven, vindt het college

Het college is er geen voorstander van om de Referendumverordening in te trekken en de lokale volksraadpleging daarmee om zeep te helpen. B & W zien evemin veel heil in een aanpassing van de verordening in het licht van alle andere instrumenten die inwoners inwoners ter beschikking staan om de besluitvorming te beïnvloeden. Een aanpassing van het bestaande regelement op grond van de aanbevelingen die na ‘het Cultuurcluster’ zijn gedaan lijkt de beste optie.

In een voorstel aan de gemeenteraad schrijft het college er geen idee van te hebben hoe groot het draagvlak voor een lokaal referendum in Zaanstad is: ‘Er zijn nauwelijks gegevens beschikbaar om uitspraken te kunnen doen over het draagvlak dat het instrument referendum heeft in Zaanstad. De verordening bepaalt de voorwaarden waaraan een referendum moet voldoen. Er lijkt geen relatie te zijn tussen de kwaliteit en voorwaarden van de verordening en het draagvlak voor het instrument.’

Betere werkwijze

Het referendum dat vorig jaar leidde tot het afserveren van het Cultuurcluster is naderhand grondig geevalueerd door de Referendumcommissie, die met een lijst aanbevelingen kwam om tot een betere werkwijze te komen. Het was de tweede volksraadpleging in Zaanstad: de eerste had plaats in november 2001 en voorkwam de bouw van een gevangenis in het Vijfhoekpark in Zaandam. Het instrument wordt dan ook niet bij elk wissewasje ingezet maar, in de woorden van het college, bij ‘zwaarwegende onderwerpen of dilemma’s die zich niet door middel van goed georganiseerd partnerschap laten oplossen’.

Partnerschap onvoldoende

De lokale democratie is in ontwikkeling en de gemeente (de ambtelijke organisatie, de gemeenteraad en het college) streeft er naar om samen met de inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties een netwerk op te zetten dat gezamenlijk aan de maatschappelijke opgaven werkt. Hoe goed echter ook invulling wordt gegeven aan dat ‘partnerschap’, het blijft goed om een instrument achter de hand te hebben dat de inwoners de gelegenheid biedt om zich uit te spreken. ‘Dat zou het referendum kunnen zijn, maar dan moet dat wel duidelijk zijn qua voorwaarden en uitvoering,’ aldus het college. Daar schortte het de afgelopen keer aan. Het voorstel is nu om de Referendumverordening te herzien, waarbij de aanbevelingen van de Referendumcommissie worden betrokken.