PBL: verduurzamen eigen huis ook op lange termijn onrendabel

Het verduurzamen van de eigen woning levert geen financieel voordeel op, ook niet op de langere termijn. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving na onderzoek . Ook Zaanstad kent allerlei regelingen om inwoners ertoe te bewegen maatregelen te nemen, maar het argument 'terugverdienen' kan daarbij nu vervallen.

Een balans tussen kosten en opbrengsten - de zogenoemde woonlastenneutraliteit - is voor vrijwel geen enkele eigenaar-bewoner haalbaar en voor de meeste huiseigenaren is wachten op lagere investeringskosten of betere regelingen de aantrekkelijkste optie. In het onderzoek werden de huidige energierekening van verschillende soorten huishoudens vergeleken met de energierekening na verduurzaming, vermeerderd met de investeringslasten.

Onvoldoende instrumenten

De effecten van verschillende beleids- en financieringsinstrumenten op de woonlasten zijn voor zowel de korte als de lange termijn bekeken. Het gaat dan bijvoorbeeld om de bestaande terugleververgoeding voor niet verbruikte stroom uit zonnepanelen en een mogelijke nieuwe gebouwgebonden financiering. Een van de obstakels voor de verduurzaming van woningen is dat de besparingen ook op de lange termijn niet opwegen tegen de benodigde investering.

Eenpersoonshuishoudens hebben met afstand de laagste gemiddelde energierekening, en daarmee ook het kleinste budget voor een woonlastenneutrale verbouwing. Maar ook grootverbruikers - gezinnen met wat oudere kinderen - kunnen hun huis niet zonder meer woonlastenneutraal verduurzamen.

Klimaatakkoord

Zonder aanvullend beleid zal de bijdrage van huiseigenaren aan het halen van het Klimaatakkoord fors minder zijn dan waar de overheid nu mee rekent, aldus het planbureau. Nederlandse woningen moeten volgens dat akkoord in 2050 energieneutraal zijn. He t PBL-onderzoek, dat is uitgevoerd met input van de Amsterdam School of Real Estate laat zien dat dit geen gelopen race is.

Een huishouden dat de eigen woning verbetert van energielabel D naar energieneutraal in combinatie met energielabel B (dus gasloos, veel zonnepanelen en een warmtepomp) met een voordelige lening, ziet de totale woonlasten maandelijks met 50 euro dalen. Zelfs over een periode van 30 jaar is die besparing niet genoeg om de investering van 35.000 euro terug te verdienen.

Verplichting

Naast het subsidiëren van de verduurzaming van de eigen woning kan de overheid ook juridische instrumenten inzetten, bovenop het nu al verplicht overleggen van een energielabel bij de verkoop van een woning. Binnen de huidige regelgeving is het echter niet zomaar mogelijk om verduurzamende maatregelen in bestaande woningen te verplichten. Daarbij komt dat verplichtingen, zelfs wanneer deze gepaard gaan met subsidies, niet garanderen dat de energietransitie voor iedereen betaalbaar zal zijn. Verder onderzoek is nodig om deze mogelijkheden beter in kaart te brengen, aldus het PBL.