Meer rechtsbescherming voor uitbaters coffeeshops

Er kan voortaan bezwaar worden gemaakt tegen een gedoogverklaring voor de verkoop van softdrugs en vervolgens beroep worden ingesteld bij de bestuursrechter. Dat geldt ook voor de beslissing om een gedoogverklaring te weigeren of in te trekken, heeft de Raad van State beslist.

De kwestie speelde in een rechtszaak tussen een coffeeshop en de burgemeester van Apeldoorn. De hoogste algemene bestuursrechter stelt met deze uitspraak de rechtspraak voor coffeeshops bij. Voor de lijn om geen bezwaar of beroep mogelijk te maken werd eerder gekozen om meer duidelijkheid te scheppen in de destijds bestaande complexiteit in de rechtspraak en om verdere juridisering van het gedogen te voorkomen. Maar deze lijn gaat voorbij aan de bijzondere positie van coffeeshops, stelt de RvS nu in haar itspraak.

Aparte categorie

De exploitant van een coffeeshop kan geen vergunning aanvragen voor de verkoop van softdrugs, omdat de verkoop volgens de Opiumwet verboden is. Gemeenten kunnen de verkoop van softdrugs wettelijk ook niet reguleren. Het gevolg daarvan is dat de exploitant alleen een oordeel van de bestuursrechter kan krijgen over het gedogen van zijn coffeeshop of over de voorwaarden die aan dat gedogen worden gesteld, door activiteiten in strijd met de Opiumwet te verrichtten en af te wachten of hij een sanctiebesluit krijgt waartegen hij wél bezwaar kan maken.

Weliswaar kúnnen burgemeesters ervoor kiezen om in een exploitatievergunning voor een horecabedrijf er rekening mee te houden dat het om een coffeeshop gaat, maar dat hóeven zij niet te doen. Zaanstad doet dat overigens wel. Zo’n exploitatievergunning gaat op zichzelf gaat echte niet over de verkoop van softdrugs. Daarom is er te weinig rechtsbescherming met alleen maar de mogelijkheid van bezwaar en beroep tegen exploitatievergunningen en niet tegen gedoogbeslissingen.

Risicovol

Naar het oordeel van de RvS is het 'onevenredig bezwarend' om van een exploitant van een coffeeshop te verlangen dat hij in zulke gevallen is aangewezen op de voor hem risicovolle weg van het uitlokken van een handhavingsbesluit. Daarbij speelt het beleid van de landelijke overheid mee, dat enerzijds vasthoudt aan het uitgangspunt dat het exploiteren van een coffeeshop illegaal is, terwijl anderzijds van overheidswege regulering plaatsvindt die onder omstandigheden de verkoop van softdrugs mogelijk maakt .

Vijf jaar geldig

In deze concrete rechtszaak betekent de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak dat de burgemeester van Apeldoorn alsnog inhoudelijk moet beslissen op de bezwaren van de exploitant van een coffeeshop die een tijdelijke gedoogverklaring heeft gekregen. Eerder verklaarde de burgemeester de bezwaren niet-ontvankelijk. Met de recente opening van de derde coffeeshop van Zaanstad in Wormerveer is de kwestie hier voorlopig niet aan de orde. De vergunningen van de lokale uitbaters zijn vijf jaar geldig

; daarna komt de vergunning opnieuw beschikbaar en wordt een nieuwe aanvraag- en selectieprocedure gestart.