Maga slaat aan in ons land, maar niet het hele gedachtegoed

Ruim de helft van de Nederlanders steunt delen van de rechtse Maga-ideologie van de Amerikaanse president Donald Trump, blijkt uit een onderzoek van instituut Clingendael in aanloop naar de raadsverkiezingen. Van de ondervraagden gelooft 54 procent dat de 'westerse beschaving', waarbij de definitie daarvan aan henzelf is gelaten, bedreigd wordt. 

Aanhangers van de PVV, Forum voor Democratie, Ja21 en BBB maken zich daar het meest zorgen over. Ook VVD-stemmers delen deze angst, maar in mindere mate, terwijl CDA-stemmers verdeeld zijn over het onderwerp. Kiezers van D66 en GroenLinks-PvdA voelen zich het minst bedreigd. 

Geen eenduidig beeld

Make America Great Again bestaat volgens Clingendael in de Verenigde Staten uit stromingen met verschillende ideeën over wat 'great' betekent. Zo gaat het christelijk nationalisme ervan uit dat Amerika weer een diep christelijk land zou moeten zijn, terwijl de stroming alt-right ruimte biedt aan mensen die de liberale rechtsorde radicaal afwijzen. Volgens het instituut is er 'reden tot zorg' over de snelle opmars die extreme en gewelddadige stemmen in de Maga-beweging maken. Wat mensen belangrijk vinden is echter niet één op één van de VS naar Europa te vertalen.

Maga lijkt een campagne te zijn gestart om de ideologie in Europa te verspreiden. Ongeveer een vijfde van de respondenten zou blij zijn met een project als Make Europe Great Again (Mega) in de stijl van Maga. Veel van de stromingen binnen Maga worden echter niet door een meerderheid van de Nederlanders gesteund. Vijftien tot 25 procent van Nederland kan zich vinden in de ideeën van het tech-libertarisme, de politieke denkbeelden die gangbaar zijn in Silicon Valley, alt-right, het christelijk nationalisme en het anti-institutionalisme, dat zich verzet tegen een 'wereldwijde samenzwering van kwaadaardige overheden'.

Losse elementen

Sommige losse elementen van die ideologieën vinden wel steun onder een grotere groep. Zo is 46 procent van Nederland het eens met de stelling van president Trump dat er 'shithole countries' bestaan waar mensen 'niet in staat zijn tot goed bestuur'. Het onderzoeksinstituut, dat een vragenlijst voorlegde aan 4297 Nederlanders die representatief zijn voor de bevolking, ziet weinig verschil tussen de geslachten en leeftijden in hoe ontvankelijk mensen zijn voor Maga.

Jonge vrouwen tussen de achttien en 34 jaar vormen een uitzondering: zij lijken het meest immuun voor de rechtse ideologie uit Amerika. Jonge mannen van dezelfde leeftijd wijken in hun steun voor Maga niet af van oudere mannen en vrouwen.