In landbouw verboden stoffen in huis via antivlooienmiddelen

Veel mensen weten niet dat giftige stoffen in onder andere antivlooienmiddelen voor honden en katten  kunnen achterblijven in hun huis en indirect in het oppervlaktewater terecht kunnen komen. Uit een verkennend onderzoek onder bijna 50 huishoudens in Uitgeest en Heemskerk blijkt dat dit inderdaad gebeurt.

Op initiatief van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en de gemeenten Uitgeest en Heemskerk startte afgelopen voorjaar de campagne Verzorg je huisdier / je tuin én bescherm de natuur. Een onderdeel van de campagne was om na te gaan welke stoffen huisdieren met zich meedragen, bijvoorbeeld door het gebruik van vlooienbanden. Via haren en stof kunnen deze stoffen in het oppervlaktewater terechtkomen.

'Door hier meer inzicht in te krijgen kunnen we gerichter werken aan schoon oppervlaktewater voor mens, dier en natuur,' aldus het waterschap. Inwoners van Heemskerk en Uitgeest met een hond of kat konden meedoen aan het burgeronderzoek via het insturen van een stof- en haarmonster.

De vereniging Velt voerde het onderzoek uit en de resultaten laten zien dat stoffen uit vlooien- en tekenmiddelen binnenshuis achterblijven. De vijf meest teruggevonden stoffen binnenshuis zijn imidacloprid, fipronil, dinotefuran, pyriproxyfen en selamectine. Imidacloprid en fipronil zijn in de Europese Unie jaren geleden verboden in de landbouw omdat deze te schadelijk zijn voor mens en milieu.

HHNK ziet dat imidacloprid, dat bijensterfte veroorzaakt, nog steeds voorkomt in het oppervlaktewater. 'Dit onderzoek laat zien dat het gebruik van deze stof bij huisdieren mogelijk een verklaring is voor de blijvende aanwezigheid ervan in het water. Tegelijkertijd is meer onderzoek nodig om de exacte bijdrage beter in beeld te krijgen.'

Voor het hoogheemraadschap zijn de aangetroffen stoffen van belang omdat uit eerdere studies al bleek dat diergeneesmiddelen via haren, uitspoeling van de vacht en zwemmen van behandelde dieren in het oppervlaktewater terecht kunnen komen. Dit onderzoek laat zien dat dergelijke stoffen in woningen aanwezig zijn en daarmee ook een bron kunnen zijn voor verdere verspreiding naar het milieu. 'Bij metingen van de waterkwaliteit komen we deze gifstoffen vaak tegen, ook in te hoge concentraties. Veel inwoners weten niet dat dit soort stoffen ook in consumentenproducten verwerkt zijn. Gebruik middelen bewust en alleen wanneer het nodig is en kies voor producten met zo min mogelijk impact op het milieu. Alleen als iedereen – waterschap, andere overheden, landbouw, industrie, inwoners – een steentje bijdraagt, kunnen we de waterkwaliteit verbeteren,' zegt Hoogheemraad Jos Beemsterboer.

Het onderzoek is onderdeel van de pilot in de polder Uitgeester- en Heemskerkerbroek met als doel het verbeteren van de waterkwaliteit. Op 10 november is er een webinar met een dierenarts over verantwoorde parasietenbestrijding bij huisdieren. Aanmelden kan hier.