Evaluatie: jaarwisseling zonder vuurwerk goed bevallen

De afgelopen vuurwerkloze coronajaarwisseling is voor de ambulancedienst en de brandweer relatief rustig verlopen. De politie had het drukker, vanwege met name vuurwerkoverlast. In het ZMC meldden zich geen vuurwerkslachtoffers, wat ook het doel van het vuurwerkverbod was. Ook was er fors minder schade.

In de avond is door intensief toezicht en zichtbare aanwezigheid de situatie niet geëscaleerd, schrijft het college in een evaluatie van de bijzondere jaarwisseling. Er waren hier geen meldingen van agressie tegen de brandweer, ambulancemedewerkers en politiemensen. Vanaf 20:00 uur zette de politie bikers in en werd er preventief gefouilleerd. Ook handhavers lieten zich zien tijdens de avond en nacht en BOA’s waren bevoegd om minderjarigen tussen twaalf en achttien jaar voor vuurwerkdelicten door te verwijzen naar Halt. Daarvan hoefde echter geen gebruik te worden gemaakt. Ter voorbereiding had Straattoezicht een training bij de politie gekregen.

Illegale opslag

Meer dan andere jaren heeft de laatste jaarwisseling een enorme voorgebereiding gevergd met de inzet van veel menskracht uit allerlei disciplines. Naar aanleiding van de vondst van zwaar vuurwerk in een kelderbox in de flat Brandaris

is in samenwerking met woningcorporaties en de politie een bewustwordingscampagne opgestart om inwoners te waarschuwen voor het enorme gevaar van het opslaan van zwaar vuurwerk en om daarvan bij een vermoeden melding te maken via Meld Misdaad Anoniem. Ook zijn flyers en posters gemaakt en opgehangen in flats in Poelenburg en Peldersveld.

De schade van de oudejaarsnacht viel lager uit dan vorig jaar: dit jaar circa 35.000 euro ten opzichte van 59.000 een jaar eerder. Ook werd ditmaal geen schade geconstateerd aan overheidsgebouwen. Wel werden 79 afvalbakken beschadigd, tegen 144 in 2019 - 2020.

Draagvlak vuurwerk

Uit Zaanpeilingen over de jaren 2017 - 2019 blijkt dat een steeds groter deel van de Zaanse inwoners een algeheel vuurwerkverbod steunt, schrijft het college ook. 'Dat geldt voor alle leeftijdscategorieën. In 2019 is 32,1 procent van de inwoners voor een verbod, 31,8 procent is voor een vuurwerkverbod mits er een alternatief komt (bijvoorbeeld een centrale vuurwerk-, laser- of droneshow) en 29,4 procent is tegen een verbod.' In 2020 is inmiddels 50 procent van de respondenten voorstander van een vuurwerkverbod versus 41 procent tegen.

In de groep 18 tot 39 jaar is 41,7 procent voor een verbod en 48,6 procent tegen. Zeventig procent van de ondervraagden ziet graag een alternatief voor vuurwerk, zoals een centrale vuurwerk- of lasershow. Vooral jongeren vinden dit belangrijk (73,5 procent). Opvallend is volgens het college dat jongeren een andere kijk lijken te krijgen op de viering van nieuwjaar, met name in de leeftijd tussen achttien en 29 jaar: 22,8 procent van deze groep is voor een verbod maar vraagt een alternatief en 21,8 procent vindt het prima om het nieuwe jaar in te luiden zonder vuurwerk. Daar staat tegenover dat 45,6 procent vasthoudt aan de traditionele viering met vuurwerk.

Landelijk verbod

Voorstanders van een algeheel vuurwerkverbod geven overlast, veiligheids- en gezondheidsrisico’s en het belang van dieren en het milieu aan als achterliggende redenen. 'De duidelijke positieve effecten op de algehele veiligheid, gezondheid en leefbaarheid van een vuurwerkverbod zoals die blijken uit de evaluatie, kunnen gebruikt worden om de lobby voor een landelijk vuurwerkverbod kracht bij te zetten,' constateert het college. Het afgelopen jaar hadden de voorzitters van de 25 Veiligheidsregio’s zich al uitgesproken voor een landelijk verbod. Een lokaal verbod wordt gezien als moeilijk uitvoerbaar en lastig te handhaven.