Betaalbaarheid de crux bij opwaardering stationsgebieden

Voor zijn Master onderzocht student Ruben ter Haar voor de opleiding Ruimtelijke Ordening - specialisatie stedelijke en regionale mobiliteit - aan de Radboud Universiteit de gentrificatie rond het stationsgebied in Zaandam. Dat is een schoolvoorbeeld van transit-oriented development, of TOD: een compact gebied met woningen, winkels en diensten met de focus op OV-georiënteerde groei.

TOD moet mensen van particulier autobezit laten verschuiven naar het openbaar vervoer, terwijl tegelijkertijd de leefbaarheid verbeterd wordt. Maar TOD kan ook gentrificatie veroorzaken: de opwaardering van een gebied die maakt dat er op sociaal, cultureel en economisch gebied vooruitgang wordt geboekt met kapitaalkrachtige nieuwe bewoners en gebruikers, maar dat de minderbedeelden daarmee uit hun buurt verdreven worden. Ter Haar analyseerde statistische gegevens over de bevolkingssamenstelling en combineerde die met expertinterviews. Hij ontdekte daardoor dat sinds het Inderdan-project in de steigers is gezet de inkomsten er meer zijn gestegen dan in andere wijken van Zaanstad. Er zijn mensen met hogere inkomens toegestroomd, vaak afkomstig uit Amsterdam. Verplaatsing van bewoners met een laag inkomen is echter uitgebleven, aangezien het gebied verdicht is in plaats van gesloopt en heropgebouwd.

Betaalbaarheid

'De ontwikkelingen hebben geleid tot een kwalitatief beter stedelijk gebied en Zaandam is sindsdien populair geworden als winkel- en werkgebied, maar ook als woonplek. De neiging om steeds meer dure appartementen te bouwen kan echter bepaalde bevolkingsgroepen uit het TOD-gebied wegjagen. Om een ​​gemengd stedelijk gebied te creëren, wordt beleidsmakers daarom aangeraden rekening te houden met de betaalbaarheid van wonen in TOD-gebieden,' schrijft Ter Haar in zijn scriptie. Dat is ook iets wat Zaanstad in het achterhoofd moet houden bij de ontwikkelingen in andere stationsgebieden, zoals Kogerveld .