
Zaanstad zet flink in op het terugdringen van laaggeletterdheid , maar dat wordt niet zichtbaar in cijfers van het CBS en de Koninklijke Bibliotheek over de bereikbaarheid van de bibliotheek. Tussen 2014 en 2020 steeg de gemiddelde afstand van een woonadres tot de dichtstbijzijnde vestiging daarvan hier met 31 procent tot 2,8 kilometer.
De gemiddelde afstand bedroeg vorig jaar in ons land twee kilometer rond, 100 meter meer dan zes jaar eerder. Inwoners van Schiermonnikoog woonden met 0,6 kilometer het dichtst bij een bibliotheek of een servicepunt daarvan en in het Zeeuwse Noord-Beveland was die afstand met 14,4 kilometer het grootst.
Zaanstad springt er als grotere gemeente niet positief uit wat de fysieke toegankelijheid tot de diensten van De Bieb betreft. Oostzaners (3,1 kilometer) en inwoners van Uitgeest (4,1) moeten overigens een nog grotere afstand overbruggen. In Wormerland is dat anderhalve kilometer.
Niet overal in het land lip de afstand op, er waren ook gemeenten die de afstand terug wisten te brengen. In Hollands Kroon bijvoorbeeld daalde de gemiddelde afstand tot een bibliotheek in deze periode met 4,5 kilometer; in het Brabantse Waalre was de daling 3,5 kilometer.
Blijft de vraag over of het uitlenen van papieren boeken de afgelopen jaren daalde vanwege de sterke inzet van bibliotheken op digitale diensten of omdat de behoefte aan de traditionele bibliotheek - met interactie tussen echte mensen - afneemt.
De uitlening van fysieke boeken daalde van 69 miljoen exemplaren in 2015 naar ruim 43 miljoenvorig jaar. Tegelijk steeg het aantal digitale uitleningen van vier miljoenin 2015 tot tien miljoen in 2020. Met name het aantal uitgeleende luisterboeken nam de laatste jaren flink toe: van 0,2 miljoen in 2015 tot 2,6 miljoenzes jaar later. Deze boeken kunnen voor laaggeletterden een manier zijn om de inhoud tot zich te nemen, maar ze dragen niet bij aan grotere vaardigheden wat betreft lezen en schrijven.
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek en de Koninklijke Bibliotheek waren het vorig jaar waarschijnlijk de coronamaatregelen voor openbare bibliotheken die een rol hebben gespeeld bij de verdere stijging van het aantal digitale uitleningen.