Schetsontwerp Figaro heeft na veel gepuzzel het licht gezien

Ontwikkelaars 'stonden niet in de rij' om hun creativiteit los te laten op de ingewikkelde locatie Figaro naast het Stadhuisplein in Zaandam, maar dankzij de verenigde krachten van de ontwikkelcombinatie BPD en SBB, de gemeente, NS, ProRail en de Vervoerregio ligt er nu een voorlopig ontwerp. De raad mocht er een eerste blik op werpen.

Niet alleen de beperkte ruimte, de aanwezigheid van het spoor en de vele kabels in de grond leidden tot hoofdbrekens, maar ook de financiële haalbaarheid. Een dreigend aanzienlijk financieel tekort kon worden weggewerkt door programmawijzigingen: de gewenste 30 procent sociale koopwoningen komen er, maar ten koste van middeldure appartementen.  

Figaro biedt de kans om ontbrekende schakels in Inverdan alsnog te realiseren. Zaanstad heeft kans gezien om een plek die zo plat was als een dubbeltje om te toveren in een soort artificiële heuvel, met een hoogteverschil van zo'n zeven meter. In de toekomst moet het voor gebruikers logischer en gemakkelijker worden om van de ene naar de andere kant te komen en vooral ook aangenamer: de ontwerpers hebben een levendige en transparante locatie voor ogen waar het gebrek aan sociale veiligheid bezoekers niet langer afschrikt. 

De bouw van Figaro heeft ook gevolgen voor het ontwerp van de Provincialeweg. De voorziene Kiss & Ride en taxistandplaats komen naast de Provincialeweg ter hoogte van het busstation en dt betekent dat er een busbaan gaat sneuvelen. In het onderste deel van Figaro komen fietsenstallingen voor bewoners, gemeenteambtenaren en treinreizigers, elk in een eigen deel van het gebouw en alleen te gebruiken met een pasje. Daarboven komen commerciële ruimtes.

Er is in het  gebouw ook 1000 virkante meter kantoorruimte mogelijk wanneer zich daarvoor afnemers aandienen. En er is aandacht voor groen. Ingetekend zijn een binnenhof die ook vanaf de straatkant te zien zal zijn en die een tegenwicht biedt aan het vesteende Stadhuisplein, waar te toevoeging van bomen onmogelijk is. De schaduw die Figaro staks over het plein werpt moet er wel voor zorgen dat de niet geringe hittestress daar vermindert.

Het idee om de toren geheel in hout uit te voeren vanwege een lagere CO2-uitstoot bleek in de praktijk minder duurzaam dan verondersteld vanwege de constuctieve noodzaak om daarbij ook heel veel staal te gebruiken. Er is daarom met een pragmatische blik bekeken hoe de ecologische voetafdruk van het gebouw als geheel zo laag mogelijk kan worden gehouden. Zo krijgt het dak geen gewone pannen maar rode fotovoltaïsche cellen - zonnecellen die licht omzetten in elektriciteit - en wordt gebruikgemaakt van eco-beton.