Ronselen jeugd voor criminele klussen ook fysiek op scholen

Jongeren worden niet alleen online geronseld voor criminele activiteiten zoals het plaatsen van explosieven, maar inmiddels ontvangt de gemeente via de samenwerking met scholen ook signalen dat leerlingen fysiek worden benaderd voor klussen, antwoordt burgemeester Jan Hamming op vragen van PRO-raadslid Abdelhak Belkasmi.

Digitale wijkagenten hebben 'specifiek ten tijde van de onrust deze zomer in de regio Zaanstreek - Waterland online oproepen waargenomen voor het uitvoeren van gewelddadige criminele klussen, waaronder explosies. Deze oproepen konden worden gekoppeld aan een adres in de regio dat later doelwit werd van een beschieting,' aldus de antwoorden. Voor dat incident is een achttienjarige verdachte van buiten Zaanstad aangehouden.  

Hamming schrijft 'enig zicht' te hebben op de wijze waarop jongeren worden benaderd voor criminele activiteiten. 'Dit beeld is echter niet volledig, omdat ronselen veelal buiten het zicht gebeurt: offline, maar voornamelijk online. In het algemeen geven jongeren aan dat geld verdienen de belangrijkste drijfveer is om criminele klussen te doen en geven ze aan dat voldoende opties om op legitieme wijze geld te verdienen kan helpen om weerstand te bieden tegen het aannemen van criminele klussen.'

Schulden of financieel kwetsbaar zijn zijn bekende risicofactoren voor jongeren voor het afglijden naar de georganiseerde criminaliteit. De achterliggende criminele netwerken blijven vaak buiten beeld doordat zij gebruikmaken van tussenpersonen of zogenoemde brokers voor het ronselen van jongeren. Voor preventie is het essentieel de jongeren te herkennen die een verhoogd risico lopen op afglijden in de criminaliteit. 'Vroegsignalering is belangrijk, maar ook niet zonder risico: jeugdcriminaliteit wordt niet veroorzaakt door één enkele factor, en we weten wat de kans op afglijden vergroot, maar op individueel niveau kunnen we het niet voorspellen.' 

Stigmatisering is volgens de burgemeester een risico en 'het is dus van groot belang een secuur proces in te richten'. Daarom wordt samengewerkt met het programma Preventie met gezag dat een zogenoemde vroegsignaleringstafel in Zaandam Oost inricht, met de intentie deze later uit te breiden naar de rest van Zaanstad. Dit gebeurt samen met de lokale partners.

Jongerenwerk wordt zowel gebiedsgericht als op scholen ingezet om zoveel en zo vroeg mogelijk de jongeren te bereiken die het meest baat hebben bij een positief rolmodel, begeleiding bij talentontwikkeling en opties voor een constructieve vrijetijdsbesteding.