Onderwereldkaart RTL Nieuws zet Zaanstad op plek 27

Zaanstad neemt de 27ste plek in op de nieuwe Onderwereldkaart die is opgesteld door de redactie van RTL Nieuws. Die kaart vergelijkt aan de hand van vijftien verschillende indicatoren het ondermijningsrisico in 336 Nederlandse gemeenten.

Ondermijnende delicten zoals drugshandel, witwassen en afpersing komen minder vaak voor in Zaanstad dan alle ophef rond het gemeentelijke interventieteam doet vermoeden. Waar het soms lijkt of Zaanstad op dat gebied een broeinest is staat de gemeente op de lijst 'slechts' op plek 76 op dat gebied. Tussen 2021 en 2023 was een half procent van de inwoners verdacht van een ondermijnend delict. Daarmee staat de gemeente landelijk op plek 23. Verdachten zijn nog geen veroordeelden, maar zij verhogen wel de kwetsbaarheid in een gemeente.

Het hoogst wordt gescoord op het gebied van verdachte transacties. Banken, bedrijven en notarissen moeten alert zijn op ongebruikelijke betalingen en die melden bij de Financial Intelligence Unit. Deze FIU beoordeelt vervolgens of de transacties ook daadwerkelijk verdacht zijn en speelt deze door aan de politie en het Openbaar Ministerie. In Zaanstad is bij 0,9 procent van de bedrijven in de afgelopen vijf jaar een verdachte transactie geweest. Daarmee staat Zaanstad op plek 26. In 40 gemeenten zijn in de onderzochte periode geen verdachte transacties geregistreerd bij bedrijven.

Zaanstad is vooral kwetsbaar waar het gaat om financiële stabiliteit: van de inwoners heeft 12,3 procent van de huishoudens volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek problematische schulden. Op de ranglijst van gemeenten staat Zaanstad daarmee op de elfde plek. Uit diverse onderzoeken blijkt dat omzien naar elkaar een positief effect heeft op ongewenst gedrag. Wanneer er meer sociale samenhang is in gebieden is de kans daarop kleiner. In de Leefbaarometer van het Ministerie van Binnenlandse Zaken worden gemeenten langs de meetlat gelegd als het gaat om sociale cohesie. Zaanstad staat in die ranglijst op plek 20.

Sommige gemeenten zijn gevoeliger voor georganiseerde misdaad dan andere, blijkt uit het onderzoek van RTL Nieuws. Gemeenten in de grensregio's hebben bovengemiddeld vaak last van problemen rond drugs- en wapenhandel en uitbuiting. De problemen zijn het grootst in het Limburgse Heerlen. In de top vijf van de Onderwereldkaart staan onder Heerlen nog Rotterdam, Schiedam, Den Haag en Kerkrade.