Meer woningen vereisen meegroeiend groen, stellen vier fracties

Er wordt flink gebouwd in Zaanstad en er komen veel inwoners bij. De Partij voor de Dieren, Rosa, de SP en GroenLinks zien met lede ogen aan dat dit ook minder groen tot gevolg heeft. Het aandeel natuur en groen per woning is de laatste vijf jaar met ruim zeventien procent afgenomen.

De vier fracties pleiten er in een agenda-initiatief voor om het groen te laten meegroeien met de uitdijende bebouwing. 'Ondanks groene ambities bij de start kan tijdens de voorbereiding en uitvoering van projecten de vergroening onder druk komen te staan. Ook door inbreiding gaat veel groen verloren,' ziet het kwartet.

Ruim 30 voetbalvelden

Tussen 2019 en 2024 is een oppervlakte van 226.143 vierkante meter aan groene ruimte uit buurten verdwenen. Omgerekend zijn dat bijna 32 voetbalvelden: een typisch voetbalveld is 105 meter lang en 68 meter breed en heeft een oppervlakte van 7140 vierkante meter.

Bron: Groene ruimte in de buurt

Onderzoeken laten zien dat groen in de leefomgeving, waaronder parken, bomen en plantsoenen gezond is voor mensen. Het verhoogt het mentale en fysieke welzijn en de kwaliteit van leven. Hierdoor gaan de kosten voor gezondheidszorg omlaag. Groene ruimtes kunnen ook een ontmoetingsplaats zijn voor gemeenschappen, waardoor sociale banden worden versterkt en de lokale veiligheid kan verbeteren, zo sommen de PvdD, GL, Rosa en de SP de voordelen op.

Kosten

'Groen aanleggen en onderhouden kost geld, maar het levert ook veel op: dit zijn de maatschappelijke baten. Het houdt bijvoorbeeld de stad beter koel in de zomer, geeft ruimte om te recreëren en ontspannen en het verbetert de luchtkwaliteit.' Uit onderzoek blijkt dat de vergroening van steden pas op gang komt wanneer er (veel) geld vrijkomt. 'Nu wordt vergroening veelal vanuit de overheid gefinancierd, maar hieraan kunnen ook innovatieve financieringsmechanismen zoals publiek-private partnerschappen en crowdfunding bijdragen.' 

Co-financiering

Ook is het logisch om te kijken naar andere partijen die baat hebben bij de investering in groen, stelt het initiatief. Dit kunnen bijvoorbeeld hypotheekverstrekkers, zorgverzekeraars en vastgoedeigenaren zijn, 'want vergroening helpt schade door overstroming voorkomen en kan de kosten voor gezondheidszorg verlagen. Daarvan profiteren de verschillende betrokken partijen, maar desondanks betalen deze niet mee.'

Baten meewegen

Met behulp van de Groene Baten Planner van het RIVM en een 3D city planner ontstaat inzicht in welke groene maatregelen het meest bijdragen aan gezondheid, luchtkwaliteit en vermindering van hitte.  'Wanneer maatschappelijke baten worden meegenomen in de financiering van groen kun je als gemeente overwegen om de geldstromen anders in te richten. Geld dat je anders zou uitgeven aan oplossen van wateroverlast, kun je nu besteden aan investeren in het groen,' zo stellen de vier fracties.

Onderzoek

Zij zouden graag onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor het continueren van de inzet op vergroening en het verbeteren van de biodiversiteit. Het meenemen van baten wordt nog niet standaard gedaan, terwijl volwassen bomen bijvoorbeeld een aanzienlijk maatschappelijk en zelfs financieel voordeel opleveren. 'De ervaring leert dat groen vaak als laatste kostenpost wordt meegenomen, en met een groeiende stad is dat enorm zonde,' aldus het agenda-initiatief dat vanavond op de agenda van de raad staat.