Zaanstad volgens college voldoende gewapend tegen staalslakken

Sinds de invoering van de meldplicht voor het gebruik van staalslakken in Zaanstad in 2024 is daar geen geen gebruik van gemaakt en de gemeente zelf past  het restproduct van Tata Steel al vele jaren niet toe. Staalslakken kunnen een gevaar vormen voor mensen, dieren, bodemleven en het (grond)water. Maar een lokaal verbod zit er niet in.

In december 2025 is het Circulair materialenplan (CMP) in werking getreden als opvolger van het derde Landelijk Afvalbeheerplan. Het toepassen van staalslakken valt onder de reikwijdte van het CMP en hierbij is aangegeven dat het niet de bedoeling is dat gemeenten een generiek verbod instellen op het toepassen van staalslakken als deze aan de kwaliteitsnormen voldoen.

Gemeenten mogen niet afwijken van het CMP, tenzij ze daarvoor 'gerechtvaardigde redenen' hebben. Als de gemeente dat wil dan moet zij de minister van Infrastructuur en Waterstaat hierover informeren en hierbij een onderbouwde motivatie geven. De minister kan vervolgens toestemmen of nee zeggen.

Bestaande en toekomstige toepassingen met staalslakken blijven onder het toezicht staan van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Wanneer sprake is van nadelige effecten kan worden opgetreden als wettelijke toepassingseisen of de zorgplicht niet zijn nageleefd. Deze zorgplicht houdt in dat degene die bouwstoffen toepast altijd maatregelen moet nemen om milieuschade te voorkomen of te beperken.

'Zwaarwegende argumenten voor een generiek verbod op het toepassen van staalslakken lijken er momenteel niet te zijn,' schrijft het college aan de raad naar aanleiding van een motie om dat nu juist wél te doen. 'Sommige gemeenten, zoals Beverwijk, hebben al een generiek verbod ingesteld voor de inwerkingtreding van het CMP. Zij hebben er echter geen rekening mee gehouden dat een generiek verbod niet is toegestaan voor materialen die voldoen aan de kwaliteitsnormen.' Deze gemeenten zullen hun regelgeving dus moeten aanpassen en in lijn brengen met het CMP.