Vorig jaar 359 stuks verboden waren ontdekt in Zaanse 'feestbajes'

Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid noemt het 'onaanvaardbaar' dat gedetineerden in een penitentiaire inrichting zouden kunnen beschikken over binnengesmokkelde telefoons, drugs en andere verboden goederen. Dat is volgens de voormalige plofkraker Steven Kilian echter wel de praktijk in Westzaan.

Hij vertelde erover in een aflevering van PowCast. De Zaanse gevangenis is volgens hem een 'feestbajes'. Volgens de staatssecretris werden er vorig jaar 359 stuks verboden goederen. Maar prostitutiebezoek of het verstoppen van drugs in een washok is in Zaanstad niet vastgesteld, antwoordt Van Bruggen op vragen van VVD-Kamerlid Ulysse Ellian.

In 2023 is in het JC Zaanstad een medewerker de toegang ontzegd omdat hij etenswaren, waaronder vlees, mee naar binnen had gebracht voor gedetineerden. Hij is daarna ontslagen. Een jaar eerder werden in een washok meerdere mobiele telefoons gevonden bij een bijzondere spitactie, in een periode waarin het Justitieel Centrum Zaanstad veel last had van drones. 'Overigens was het JC Zaanstad een van de eerste inrichtingen in Nederland met dronedetectie.'

In algemene zin geldt volgens Van Bruggen dat de DJI alles in het werk stelt om het binnensmokkelen van contrabande te voorkomen. 'Functies zoals wasmeester, schoonmaker of anderszins worden toegekend aan gedetineerden die wegens goed gedrag in het plusprogramma verblijven, en pas nadat de voordracht voor deze werkzaamheden is besproken in het Multidisciplinair Overleg. Vanaf het moment dat deze speciale functies zijn toegekend, wordt de gedetineerde doorlopend gemonitord.'

Gedetineerden kunnen in aanmerking komen voor bezoek zonder toezicht, maar dit geldt alleen voor gedetineerden waarvan geen veiligheidsrisico’s bekend zijn. Er dient sprake te zijn van een duurzame relatie, wat aangetoond dient te worden door bijvoorbeeld het overleggen van een huwelijksakte of samenlevingscontract. Bezoek van prostituees is dus niet toegestaan.

'Detentie kent het systeem van promoveren en degraderen waarbij ongewenst gedrag wordt bestraft en gewenst gedrag juist wordt beloond met meer interne vrijheden. Een besluit tot promotie tot een plusprogramma is voorbehouden aan de vestigingsdirecteur, en wordt niet op de werkvloer genomen,' schrijft de staatssecretaris. 'Het behouden van penitentiaire scherpte vind ik uiterst belangrijk. Dit geldt voor alle regimes en alle gedetineerden, ongeacht hun status.'  

In algemene zin geldt 'dat een niet-professionele relatie tussen een medewerker en een gedetineerde onverenigbaar is met werken binnen een PI'. Dat is ook vastgelegd in de gedragscode. Als daarvan toch sprake blijkt te zijn, en dit voldoende is onderbouwd, volgt in de regel ontslag. Dat is in Westzaan al vaker gebeurd.