Ouderenregeling in CAO AH geen discriminatie parttimers

Albert Heijn maakt volgens de kantonrechter in Zaandam geen verboden onderscheid op grond van arbeidsduur. Vijf werknemers betoogden dat zij ten onrechte zijn uitgesloten van een regeling voor extra roostervrije seniorendagen omdat zij parttime werken. De rechter oordeelde echter dat het onderscheid objectief gerechtvaardigd is.

De eisers werken al jaren bij een distributiecentrum van Albert Heijn en zijn allen ouder dan 45 jaar. Hun contract omvat tussen de 96 en 128 uur per vier weken, terwijl een fulltime baan 160 uur bedraagt. De CAO Logistiek Albert Heijn bevat verschillende maatregelen voor oudere werknemers die zijn bedoeld om hun duurzame inzetbaarheid te bevorderen en fysieke en mentale belasting te beperken, waaronder de regeling voor Roostervrije Seniorendagen (RSD) voor werknemers van 45 jaar en ouder, maar alleen voor contracten van meer dan 128 uur per vier weken.

Werknemers krijgen op grond van de RSD 23 extra rustdagen per jaar; werknemers van 53 jaar en ouder één vrije dag per week. Het College voor de Rechten van de Mens oordeelde in januari 2023 dat de regeling een ongerechtvaardigd onderscheid naar arbeidsduur maakte, omdat Albert Heijn onvoldoende had onderbouwd waarom alleen werknemers met meer dan 128 uur recht hadden op de seniorendagen.  Volgens het College was een pro rato toepassing van de regeling op deeltijders eerlijker geweest en dat sterkte de vijf werknemers in hun besluit om naar de rechter te stappen.

Zij eisten dat AH de regels zou moeten aanpassen conform het oordeel van het College voor de Rechten van de Mens en de gemiste seniorendagen alsnog toekennen. Volgens de supermarktketen is haar beleid gerechtvaardigd: de RSD is bedoeld voor oudere werknemers die vrijwel voltijds werken, omdat juist die werknemers een verhoogd risico hebben op fysieke en mentale overbelasting. Deze regeling is bovendien in overleg met vakbonden tot stand gekomen.

De rechtbank vertrekt vanuit het uitgangspunt dat onderscheid naar arbeidsduur verboden is, tenzij daarvoor een objectieve rechtvaardiging bestaat. Dus een legitiem doel en een passend en noodzakelijk middel. Ook verwijst de rechter in de uitspraak naar Europese jurisprudentie waaruit volgt dat sociale partners (werkgevers en vakbonden) een ruime beoordelingsvrijheid hebben bij CAO-onderhandelingen. Daarom moet de rechter dergelijke afspraken met terughoudendheid toetsen.

Volgens de Zaanse kantonrechter volgt uit Europese en Nederlandse rechtspraak niet dat sociale partners expliciet een juridische discriminatietoets moeten hebben uitgevoerd voordat een regeling terughoudend wordt beoordeeld. Albert Heijn had bovendien verklaringen overgelegd van voormalige arbeidsvoorwaardenspecialisten en HR-functionarissen waaruit bleek dat de regeling specifiek bedoeld was voor oudere bijna-voltijdswerkers en de regeling regelmatig tijdens CAO-overleg werd geëvalueerd.

Vooral werknemers die meer dan vier dagen per week zwaar logistiek werk verrichten lopen volgens Albert Heijn een groter risico op overbelasting. De regeling is juist bedoeld om die groep extra rust te geven. Dat argument werd door de rechter geccepteerd als 'een werkelijke behoefte zonder discriminerend oogmerk'.

Volgens de kantonrechter blijkt uit de medische en arbeidskundige rapportages dat de noodzaak voor extra herstel juist bestaat bij werknemers die meer dan vier dagen per week werken. Voor werknemers die vier dagen of minder werken neemt dat risico sterk af. In de uitspraak wordt benadrukt dat werknemers die buiten de RSD-regeling vallen niet zonder compensatie blijven: zij ontvangen extra leeftijdsgerelateerde vakantie-uren en meer ADV-uren. Werknemers die wél onder de RSD-regeling vallen krijgen juist minder van deze andere verlofrechten.