De tien telers die meedoen aan het wietexperiment en daarom hennep of hasj mogen produceren gaan regelmatig de fout in. De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft het afgelopen jaar 46 inspecties uitgevoerd bij deze telers. Ze stelde daarbij 42 overtredingen vast en legde 32 sancties op. In vier gevallen werd een boete uitgedeeld.
Meestal hadden de bedrijven hun producten verkeerd geregistreerd of hielden zij zich niet aan de beveiligingsvoorschriften. Een streng registratiesysteem moet voorkomen dat legale wiettelers verstrengeld raken met het illegale circuit. Elk plantje heeft een unieke code om de wiet tot in de coffeeshop te kunnen traceren. Bovendien moeten de kwekerijen zich houden aan strikte beveiligingsnormen. Zo moet er een hek om het bedrijf staan en mag personeel alleen naar binnen met een pasje.
Lasten onder dwangsom
De uitgedeelde boetes variëren van 1000 tot 20.000 euro. Ook legde de inspectie vier lasten onder dwangsom op en kregen telers in vier gevallen te horen dat er een voornemen was daartoe. Een last onder dwangsom houdt in dat een bedrijf een fout ongedaan moet maken en anders een boete moet betalen. De overige sancties betreffen waarschuwingen of 'een vermanend gesprek'. Een waarschuwing kan ook over meerdere overtredingen gaan.
Een woordvoerder verduidelijkt dat de inspectie alleen een sanctie treft als echt iets fout gaat, dus niet bij een kleine menselijke fout. Maar ze zegt er ook expliciet bij dat er geen aanwijzingen zijn dat de legale telers zijn verstrengeld met het illegale circuit.
Gesloten keten
Het wietexperiment loopt sinds 2022 onder meer bij de drie coffeeshops in Zaanstad en moet duidelijk maken of het mogelijk is om legaal wiet te produceren, distribueren en verkopen. Sinds april vorig jaar mogen coffeeshops in de tien gemeenten die hieraan meedoen alleen nog legaal geproduceerde wiet verkopen. De inspectie legt sinds januari 2025 sancties op tegen telers die zich niet aan de regels houden. Momenteel is de verkoop van softdrugs strafbaar, maar wordt het gedoogd dat coffeeshops deze aan de achterdeur inkopen.