Hoger beroep omwonenden Tata tegen 'soepele' uitstootnorm

11 aug 2023, 10:50 Bedrijvigheid
screenshot 20230811 104035
Flickr / Joost J. Bakker

Omwonenden van Tata Steel vinden dat de provincie zijn eisen voor de uitstoot van zwaveldioxide door de staalfabriek niet had mogen bijstellen. Ze gaan daarom in hoger beroep tegen een uitspraak van de rechtbank. Die bevestigde juist het gelijk van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, die de norm heeft opgesteld.

Door de uitspraak van de rechter kan de norm voor uitstoot van zwavel afkomstig van Tata in stand blijven. Ondertussen wil de omgevingsdienst – net als de eisers – dat de uitstoot van zwaveldioxide snel minder wordt, benadrukt een woordvoerster van de dienst. Die heeft daarom Tata verplicht om te onderzoeken hoe de uitstoot van zwaveldioxide verder omlaag kan. Zodra meer mogelijk is, zal de vergunning weer worden aangescherpt.

Technisch onmogelijk

Volgens de omwonenden die de zaak hebben aangespannen moet de norm nu al strenger. Dat wilde de omgevingsdienst in eerste instantie ook. Dit haalde het uiteindelijke besluit niet, omdat Tata Steel had aangegeven dat het nog niet mogelijk is om deze norm te halen. 'Omdat Tata zelf heeft besloten de 99 jaar oude, verwaarloosde fabriek te blijven uitmelken, zou het juist harder moeten worden aangepakt,' vindt Jan de Jong van de stichting Schapenduinen. Hij is één van de eisers. De Jong woont op landgoed Schapenduinen in Bloemendaal, niet ver van de staalgigant.

[embed][/embed]

De rechter oordeelde dat de provincie heeft gehandeld binnen haar beleidsvrijheid bij het aanpassen van de uitstootnorm. De woordvoerster van de omgevingsdienst voegt daaraan toe dat de uitstootnorm wel haalbaar moet zijn om juridisch gezien in stand te blijven. 'Anders zet de rechtbank er mogelijk een streep door, en dan staan we alsnog met lege handen.'

Fossielvrije productie

In een andere ontwikkeling stelt onderzoeksbureau CE Delft in het rapport Verkenning van een fossielvrije industrie

dat voor de staalsector wereldwijd een overstap naar waterstof (Hydrogen Direct Reduced Iron; H2-DRI) voor de hand ligt. Zo kan staal gemaakt worden met alleen hernieuwbare elektriciteit. Daarbij is de meeste energie nodig voor de productie van waterstof om ijzererts te reduceren. Tata Steel is van plan om in 2029 de eerste DRI in bedrijf te hebben, die in deze eerste fase nog op aardgas zou werken. Daarnaast blijft er nog één hoogoven in bedrijf. De overstap naar waterstof vereist dat daarvan ook voldoende én betaalbaar beschikbaar is. Dit is technisch mogelijk voor 2035.

Veranderingen

De verschillen in de kostprijs van staal tussen verschillende wereldregio’s zullen in de toekomst toenemen, aldus het rapport, omdat er grote verschillen zitten in de kostprijs van de waterstof die nodig is om staal te maken en omdat waterstof niet goed te vervoeren is. 'Het is dan ook goed mogelijk dat landen die goede bronnen voor ijzererts hebben én goedkope hernieuwbare elektriciteit overstappen van de export van ijzererts naar de export van ruwijzer of staal. Denk bijvoorbeeld aan Zweden, Brazilië of Australië.

Het energie-intensieve gedeelte van de productie vindt dan elders plaats, terwijl de verwerking tot stalen eindproducten in Europa plaats zou kunnen blijven vinden. Het is ook goed mogelijk dat bij verplaatsing van het energie-intensieve gedeelte ook de verwerking tot eindproducten verplaatst, omdat deze processen op elkaar aangesloten zijn in de praktijk.'