Herrie in Westzaan en Nauerna door stapeling lastig tegen te gaan

De ervaren geluidsoverlast in Westzaan Zuid en Nauerna uit het havengebied van Amsterdam stijgt. Uit de gegevens van de Omgevingsdienst blijkt dat in 2024 in totaal 245 klachten in Zaanstad werden geregistreerd, waarvan 25 procent afkomstig waren uit die twee gebieden In 2025 nam het totaal aantal klachten tot en met medio december toe tot 427 en verdubbelde het aantal meldingen uit Nauerna en Westzaan Zuid, met name door scheepvaartgeluiden in de nacht.

Bewoners ervaren al langere tijd hinder van een samenloop van verschillende geluidsbronnen. De leefomgeving is de afgelopen jaren verder onder druk komen te staan door een serie oorzaken: de intensivering van industriële en havenactiviteiten op onder andere HoogTij en in Westpoort, toenemende nachtelijke hinder door zeeschepen zonder walstroom, de groei van het aantal festival- en evenementlocaties in het Noordzeekanaalgebied, meer vliegverkeer, de komst en uitbreiding van windturbines, straatraces en incidentele bronnen zoals vuurwerk rond de gevangenis.

'Wat deze situatie complex maakt is dat de meeste bronnen afzonderlijk binnen de geldende wettelijke normen blijven. De ervaren overlast wordt echter veroorzaakt door de cumulatie van bronnen en door piek- en incidentgeluiden, met name in de avond en nacht. Voor cumulatieve hinder bestaat geen afzonderlijke normstelling,' schrijft het college aan de raad. En daardoor ontbreekt meestal een juridische basis om handhavend op te treden. Volgens bewoners hebben zij echter last van stress, slaapverstoring en gezondheidsklachten van de stapeling  van onvoorspelbare geluiden.

Het Noordzeekanaalgebied is door het Rijk aangewezen als nationaal industriecluster. Binnen vastgestelde planologische en milieukaders is ruimte gereserveerd voor zware bedrijvigheid en havenactiviteiten. 'Dat betekent dat een zekere mate van herrie inherent is aan het gebied. Tegelijkertijd blijft leefbaarheid een belangrijk gespreksonderwerp met partners. We zien dat huidige regelgeving niet altijd toereikend is om ervaren hinder effectief te reduceren. Wanneer aan vergunningvoorschriften wordt voldaan, zijn aanvullende maatregelen vaak afhankelijk van bestuurlijke druk, afspraken of vrijwilligheid.'  

Tijdens een overleg met een afvaardiging van bewoners is vorige maand afgesproken dat de gemeente de regie blijft voeren op het proces en dat elke partij zijn eigen verantwoordelijkheid heeft. Port of Amsterdam onderzoekt 'operationalisering van hinderbeperking', onder andere via aanscherping van afspraken met bedrijven, het aanspreken van reders en onderzoek naar de aanleg van walstroom bij containerterminal TMA. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied werkt aan een verbeterde meldwijzer om klachtenregistratie te stroomlijnen en heeft een handhavingsverzoek in behandeling. Op een aantal van jaarlijks 7500 schepen zijn er naar inschatting van Port of Amsterdam 20 overlastgevend.