De Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring, de muziek van Beethoven en de Zaanstreek hebben één ding met elkaar gemeen: ze zijn allemaal verbonden door Zaans papier. Eeuwenlang stond de streek wereldwijd bekend om papier van uitzonderlijke kwaliteit. Dit rijke verleden komt deze herfstvakantie opnieuw tot leven tijdens het IFIKZ MaakMeeFestival.
Dat staat van 10 tot en met 16 oktober volledig in het teken van De kracht van het Zaanse papier. Het papier ging de hele wereld over: zelfs het eerste stadsplan van Sydney werd daarop getekend. Het festival nodigt bezoekers uit om niet alleen te kijken en te luisteren, maar vooral ook om zelf te ontdekken, te maken en te beleven. Zij kunnen zich onderdompelen in een veelzijdig programma vol verhalen, theater, kunst, films, workshops, bedrijfsbezoeken en bijzondere ontmoetingen met makers van nu.
Maakplaats bij FluXus
In de voormalige Verkadefabriek aan de Westzijde in Zaandam verandert FluXus in een bruisende maakplaats. Bezoekers kunnen gratis deelnemen aan doorlopende workshops waarin papier de hoofdrol speelt. Maak een persoonlijk boekje, experimenteer met cyanotypie (blauwdruk), leer boekbinden, borduur op het beroemde Zaansch Bord of bouw samen aan een indrukwekkend kunstwerk van papier voor de ARTexpo. Creatieve ervaring is niet nodig; nieuwsgierigheid is genoeg.
Verhalenkamer
Wie meer wil weten over de geschiedenis van het Zaanse papier kan terecht in de Verhalenkamer. Historicus Hans Luiten vertelt hoe papier uit de Zaanstreek wereldberoemd werd en bijvoorbeeld werd gebruikt voor de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring. Kinderboekenschrijver Hans Kuyper brengt nieuwe verhalen over deze historie tot leven voor jong en oud, terwijl de veelzijdige artiest Lucas de Gier laat horen hoe eeuwenoud papierambacht een inspiratiebron werd voor eigentijdse muziek. Een film over papierknipkunst, documentaires en podcasts en een bijzondere foto-expositie over de papierindustrie maken het verhaal compleet.
Varen en fietsen
Eén van de hoogtepunten van het festival is de bijzondere vaartocht over de Zaan. Aan boord maken bezoekers iets mee van een theatrale voorstelling Papier waarin de geschiedenis van een Zaanse papierfamilie tot leven komt. Terwijl de boot langs historische plekken vaart, ontvouwt zich een verhaal over ondernemerschap, ambacht en wereldgeschiedenis. En voor geïnteresserden met watervrees: met Marene Kok fiets je in drie uur langs plekken die in de Zaanse papierindustrie een belangrijke rol speelden.
Bedrijfsbezoeken
Ook achter de schermen van de moderne papierindustrie valt veel te ontdekken. Tijdens exclusieve bedrijfsbezoeken openen papier- en kartonbedrijven hun deuren en laten zij zien hoe eeuwenoud vakmanschap en moderne techniek nog altijd hand in hand gaan. Daarnaast zijn er maaklabs in de creatieve broedplaats De Hoop, een documentaire over papiermolen De Schoolmeester en workshops waarin deelnemers hun eigen handgebonden boekje maken. Studenten van het Talland College brengen de papierindustrie in beeld met een korte documentaire en een foto-expositie.
IFIKZ MaakMeeFestival
Te zien in het Wilhelminapark in Wormerveer.
Het festival sluit af met een sfeervolle ARTexpo in het verlichte Wilhelminapark in Wormerveer. Kunstenaars, studenten en creatieve Zaankanters tonen daar indrukwekkende kunstwerken van papier, terwijl licht, dans en muziek zorgen voor een magische avond. De ontwerper Miguel Castro heeft speciaal voor het festival kleding van papier ontworpen die wordt getoond op de catwalk.
Deels gratis
'Met het IFIKZ MaakMeeFestival laat de Zaanstreek zien dat papier veel meer is dan een gebruiksvoorwerp. Het vertelt verhalen, verbindt generaties en inspireert nog altijd kunstenaars, ontwerpers en makers,' aldus de organisatie. Kaarten voor de betaalde onderdelen, zoals de vaartocht, de maaklabs, bedrijfsbezoeken en de filmmiddag zijn hier verkrijgbaar. Een deel van het programma, waaronder de maakateliers en de Verhalenkamer, is gratis toegankelijk.