Zaanstad op koers met huisvesting statushouders: niet de regel

De meeste gemeenten lopen ver achter met het vinden van woonruimte voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Het kabinet stelt elk halfjaar vast hoeveel van deze statushouders gemeenten moeten huisvesten en dat lukt al jaren niet. Zaanstad hoort bij de positieve uitzonderingen. 

Bij elkaar opgeteld zouden gemeenten volgens de wet deze maand nog 12.049 mensen een woning moeten bieden. Nu verblijven zij in asielzoekerscentra, die al overvol zijn. Het ANP heeft de cijfers geanalyseerd die het ministerie van Binnenlandse Zaken hierover maandelijks publiceert.

Amsterdam moet als grootste stad van het land de meeste statushouders opvangen en loopt ook het meest achter. De hoofdstad moet van het kabinet vóór 1 juli 2286 statushouders huisvesten, maar komt uit op 641, een achterstand van 1645 mensen. Daarna volgen de gemeenten Eemsdelta (363), Amersfoort (275), Tilburg (244), Den Haag (242) en Utrecht (219).

Van de 342 gemeenten in ons land zijn er 62 die wel al voldoen aan de opdracht van het kabinet voor 1 juli. Veel andere zijn ver verwijderd van dit doel: 147 hebben een achterstand van 25 statushouders of meer. Ongeveer een kwart van de bewoners van asielzoekerscentra, zo'n 19.000 mensen, is een statushouder. Nu een meerderheid in de gemeenteraad van Zaanstad heeft gestemd vóór het schrappen van de voorrang van statushouders op een sociale huurwoning is het maar de vraag of ook zij aan de wettelijke taakstelling kan blijven voldoen.

Dat gemeenten zich niet houden aan de spreidingswet, die voorschrijft hoeveel asielzoekers ze moeten opvangen, draagt eveneens bij aan de steeds nijpender wordende situatie. Die taak wordt in Zaanstreek - Waterland regionaal opgepakt, wat vooralsnog een goed resultaat oplevert.

Het aanmeldcentrum in Ter Apel ziet zich echter door het tekort aan opvangplekken voor asielzoekers al ruim twee weken genoodzaakt mensen te weigeren aan de poort. Sindsdien worden asielzoekers die anders op het gras moeten slapen voor een nacht opgevangen in noodlocaties in de buurt, zoals in een sport- of evenementenhal. Het is aan provincies om erop toe te zien dat gemeenten voldoende statushouders opvangen. Provinciebesturen kunnen zelfs ingrijpen als gemeenten daar keer op keer niet aan voldoen en zelf plekken aanwijzen.