
Een belangrijk voordeel van een samenwerkingsverband als de Metropoolregio Amsterdam is dat voorkomen kan worden dat gemeenten elkaar beconcurreren of juist weigeren om naast de lusten ook de lasten gelijk te verdelen. Daarnast kan in gezamenlijkheid worden opgetrokken richting het Rijk.
Zo maakt Zaanstad als individuele gemeente over grotere opgaven als woningbouw en mobiliteit niet zelfstandig afspraken, maar doet dat in MRA-verband. Bij de start van de regionale samenwerking is afgesproken elke vier jaar gezamenlijk een MRA-agenda te maken, met de meest urgente onderwerpen die door de 32 gemeenten, de Vervoerregio Amsterdam en de provincies Noord-Holland en Flevoland worden aangedragen. De huidige agenda met een meerjarenbegroting loopt tot en met 2024.
Het Platform Bedrijventerreinen en Kantoren (Plabeka) richt zich op versterking van de internationale concurrentiepositie van de MRA door te werken aan een goede balans tussen vraag en aanbod van bedrijventerreinen en kantoorlocaties. Binnen het platform werken gemeenten, provincies en ondernemers samen. Plabeka wil inzichtelijk maken welke investeringen, afspraken en eventuele beleidswijzigingen noodzakelijk zijn om de internationale concurrentiepositie van de MRA te versterken.
Lag tien jaar geleden de nadruk op het terugdringen van het overaanbod aan bedrijventerrein en kantoren, in de afgelopen jaren is de vraag naar ruimte juist weer onder druk komen te staan als gevolg van de grote woningbouwopgaves, ook in Zaanstad. Grote aandachtspunten zijn nu ook kwaliteitsverbetering en verduurzaming.
De bouw vooral nabij OV-knooppunten en in de stadsharten van 175.000 woningen tot 2030, het versterken van het economisch vestigingsklimaat in de steden rond Amsterdam, een integrale gebiedsaanpak met aandacht voor de leefkwaliteit voor het Noorzeekanaalgebied en voor de omgeving van Schiphol, voorstellen voor kwaliteitsimpulsen in het landschap, zoekgebieden voor tijdelijke piekwaterbuffering, een OV-schaalsprong met nieuwe metrolijnen, uitbreiding van het fietsnetwerk en maatregelen voor de energie-infrastructuur zijn andere grote thema's.
De MRA is ook uitgeroepen tot Novex-gebied: een gebied waar ruimtelijke uitdagingen spelen die niet alleen van regionaal, maar ook nationaal belang zijn. Daarnaast hebben de provincies de opdracht gekregen om de ruimtelijke ordening te stroomlijnen. De focus in Zaanstad ligt bij woningbouw vooral op het tegengaan van vertraging en het versnellen van plannen. De nog vast te leggen afspraken in de MRA-Woondeal zijn van groot belang. 'De gemeentelijke woningbouwopgave kan alleen worden gerealiseerd indien er door Rijk en provincie wederkerige afspraken worden gemaakt over de randvoorwaarden en het wegnemen van knelpunten (door onder andere de aanpassing van wet- en regelgeving), het borgen van investeringscapaciteit en regievoering op conflicterende opgaves,' schrijft het college aan de raad. Zo vormt nu bijvoorbeeld de beschikbare stroomnetcapaciteit een reëel risico voor de realisatie van een deel van de woningbouwplannen.