Een 30-jarige stoffeerder overrompelde een 78-jarige, rolstoelgebonden bewoner van een seniorencomplex in Westzaan met een verhaal over houtworn in het dressoir, de stoelen en de kast: ze zouden er vol mee zitten. De oudere mijnheer had geen idee, maar hulp was op komst. Tegen een wel hele hoge prijs.
De stoffeerder en een maat arriveerden een week later met een 'klopmachine' om de houtworn te lijf te gaan. Het apparaat werd tegen de binnen- en buitenkant van kasten, stoelen en het dressoir gehouden om houtwormen en boktorren te verdelgen. De rekening? Maar liefst 16.181 euro. De mantelzorger van de hulpbehoevende Zaankanter deed aangifte zodra de zaak boven water kwam, de politie ondervroeg de verdachte en het Openbaar Ministerie concludeerde dat hij zich schuldig had gemaakt aan oplichting.
Gaten in geheugen
Op de zitting waarop zijn zaak behandeld werd verscheen de meubelstoffeerder niet, volgens zijn raadsman wegens ziekte. Aan de politie vertelde hij dat hij in april 2021 drie keer op bezoek was geweest in het seniorencomplex en dat zijn klant wist wat de houtbehandeling zou gaan kosten. 'Als hij daarmee niet akkoord was gegaan, was het niet doorgegaan.' Verder herinnerde hij zich niet zo veel; welk apparaat hij gebruikte wist hij ook niet meer. De wel aanwezige gedupeerde heer vertelde dat hij zich geïntimideerd had gevoeld en had getekend om van de twee mannen af te zijn. Op een blanco vel.
De stoffeerder wist namelijk niet wat de houtbehandeling zou gaan kosten, zei hij, omdat de man dat 'pas kon zien als de meter van het apparaat ophield met tellen'. 'Ze hadden praatjes en daar kon ik geen weerstand aan bieden. Ik wist dat ik werd oplicht, maar ik durfde niets te zeggen,' vertelde hij de politie. Op de eerste houtwormbehandeldag moest hij al meteen ruim 6000 euro betalen. Dat gebeurde digitaal, in de woonkamer. 'Toen zal hij hebben gedacht dat hij de rekening wel hoger kon maken.' Een dag later maakt de Westzaner nog eens bijna 10.000 euro over.
Nooit houtworm geweest
Op bezoek in Westzaan bekijken politieagenten de Franse kast in de woonkamer en constateren dat er nooit houtworm in heeft gezeten. Er zijn geen gaatjes, en a evenemin in de andere 'behandelde' meubelen. De politie concludeert bovendien dat de gevraagde prijs exorbitant is. 'Deze zaak gaat over oplichting,' zegt de officier van justitie met stelligheid op de zitting. 'De verdachte heeft misbruik gemaakt van het vertrouwen dat je als consument in een professionele partij mag hebben.'
De verdachte werd in 2018 ook al eens aangehouden voor oplichting. Die zaak is toen geseponeerd, 'maar het is kennelijk niet tot hem doorgedrongen dat hij zich niet met dat soort praktijken moet bezighouden,' aldus de officier van justitie. Voor zijn praktijken nú, in Westzaan, eiste hij een voorwaardelijke gevangenisstraf van drie maanden en een taakstraf van 140 uur. Bovendien zou de man de 16.181 euro terug moeten betalen, plus 250 euro smartengeld.
Marktwerking
Daar was de raadsman er in het geheel niet mee eens. 'Op de tenlastelegging staat dat mijn cliënt zich heeft voorgedaan als bonafide meubelstoffeerder. Hij is bonafide! Hij heeft gehandeld onder zijn eigen naam en namens zijn eigen bedrijf, dat hij al tien jaar heeft. Op de offerte en de factuur staan de firmanaam en de contactgegevens.' Zijn cliënt handelde bovendien transparant, aldus de advocaat. 'Er is een offerte, de werkzaamheden zijn duidelijk omschreven en de prijs ook. Mijnheer heeft daarvoor getekend. Op basis van de overeenkomst heeft mijn cliënt zijn werk verricht, met behulp van technieken die hij vanuit een professioneel oogpunt nodig achtte.'
Het bedrag dat de Westzaner moest betalen voor de houtbehandeling mag aan de hoge kant zijn geweest, gaf de raadsman toe, 'maar bedrieglijk is het niet'. 'Het staat partijen vrij om hoge bedragen overeen te komen. Je kunt bij Primark een spijkerbroek van negentien euro kopen en bij Dior een spijkerbroek van 1000 euro. Dat is marktwerking.'
Veroordeling
Daarmee was het aan de rechter om te bepalen of in dit geval sprake was van 'listige kunstgrepen en/of een samenweefsel van verdichtels,' de juridische taal voor oplichting. De Alkmaarse politierechter denkt er een tijd over na en komt twee weken later in het vonnis tot de conclusie dat het hiet ging 'om meer dan het doen van een onware mededeling of een toerekeningbare tekortkoming in civielrechtelijke zim'.
De stoffeerder heeft de mijnheer in het seniorencomplex op de mouw gespeld dat er houtworm in zijn meubelen zat om daarvan misbruik te maken. Hij heeft de fictieve houtworm bestreden met een klopapparaat dat naar alle waarschijnlijkheid niet bestaat en daarvoor een onevenredig hoog bedrag in rekening gebracht. De rechter legde een voorwaardelijke gevangenisstraf van drie maanden op, met een proeftijd van twee jaar, en een taakstraf van 100 uur. Daarnaast moet de 16.161 euro worden terugbetaald.