Opnieuw tweede telling stemmen op centrale plek in maart

Zaanstad doet bij de komende gemeenteraadsverkiezingen in maart weer mee aan het experiment centrale stemopneming, nadat daar bij de afgelopen verkiezingen voor de Tweede Kamer van was afgezien vanwege alle onduidelijkheden die er toen waren met betrekking tot de coronamaatregelen.

Bij de Provinciale Staten- en Waterschapverkiezing in maart 2019 en bij de verkiezing van het Europees Parlement in mei 2019 waren er echter goede ervaringen mee opgedaan. De raadsverkiezingen zijn op 16 maart zijn daarnaast kan er op 14 en 15 maart op een aantal locaties in de gemeente vervroegd gestemd worden. Hoe gaat de alternatieve telling in zijn werk?

Tweetrapsraket

Na afloop van de verkiezingsdag worden de stemmen op het stembureau op lijstniveau geteld en kan een voorlopige uitslag bekend worden gemaakt. De volgende dag worden alle stemmen op een centrale plek op kandidaatniveau geteld. Op deze dag worden nieuwe, frisse krachten ingezet die de telling uitvoeren. Het doel ervan is om 'het telproces betrouwbaarder, transparanter en beter controleerbaar' te maken. Gebleken is dat de telling rustiger en overzichtelijker verloopt en dat eventuele fouten op een goede manier hersteld kunnen worden. De eerste telling op de stembureau's wordt uitgevoerd door leden van die bureaus die daar soms al veertien uur actief zijn geweest.

Het is elke verkiezing 'een uitdaging' om voldoende vrijwilligers bij elkaar te krijgen om de stemlocaties te bemannen en met de experimentele werkwijze zijn juist méér tellers nodig dan voorheen. Zaanstad heeft echter door een landelijke campagne voor vrijwilligers nu een groot bestand aan stembureauleden, schrijft het college aan de raad.

Extra kosten gedekt

De tweede telling op één locatie is gemakkelijk bij te wonen door geïnteresseerden. De kosten voor de hernieuwde deelname aan de centrale stemopneming worden geraamd op circa 25.000 euro, voor onder meer de huur van de centrale tellocatie, de inrichting van die ruimte, beveiliging en instructies voor alle deelnemers. Daarnaast zal de gemeente mondkapjes, handschoenen en andere hygiënemiddelen moeten aanschaffen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken stelt een vergoeding beschikbaar van circa 20.000 en nog een extra compensatie voor het organiseren van verkiezingen in de huidige epidemiologische situatie. Daarmee is de extra uitgave gedekt.